Magazyn wysokiego składowania wykorzystuje wysokość hali zamiast powierzchni działki. Palety leżą na regałach wyższych niż 7,2 metra, więc o pojemności decyduje liczba poziomów. O tempie pracy decyduje sprzęt i system, który wskazuje każdej palecie adres. Artykuł porządkuje definicję i wyposażenie takiego obiektu oraz zasady jego zarządzania.
Spis treści
- Definicja i próg wysokości
- Wyposażenie magazynu wysokiego składowania
- Strefy, adresy i lokacje wirtualne
- Pojemność a wysokość regału
- Rozmieszczenie towaru według rotacji
- Rola systemu WMS w obiekcie
- Procesy w magazynie wysokiego składowania
- Bezpieczeństwo pracy na wysokości
- Koszty i wyzwania eksploatacji
- Gdzie stosuje się magazyny wysokiego składowania
- Pytania i odpowiedzi o magazyn wysokiego składowania
- Glosariusz pojęć związanych z magazynem wysokiego składowania
Definicja i próg wysokości
W polskiej praktyce magazynowej przyjmuje się, że o magazynie wysokiego składowania mówimy od wysokości regałów powyżej 7,2 metra. W halach zautomatyzowanych konstrukcje sięgają nawet 40 metrów. Im więcej poziomów na tym samym gruncie, tym niższy koszt utrzymania jednego miejsca paletowego.
Poniżej progu pracują zwykłe wózki czołowe. Powyżej niego potrzebny jest sprzęt do pracy na wysokości i dodatkowe uprawnienia operatorów. Zmieniają się też wymagania budowlane i przeciwpożarowe, więc klasyfikacja wpływa na koszt całej inwestycji, a nie tylko regałów.
| Kryterium | Magazyn wysokiego składowania | Magazyn niskiego składowania |
|---|---|---|
| Wysokość regałów | powyżej 7,2 m, w halach automatycznych do 40 m | do 7,2 m |
| Sprzęt do obsługi | wózki systemowe VNA, układnice, ASRS | wózki widłowe czołowe |
| Szerokość alejki | 1,5-1,8 m przy wózkach VNA | około 3,5 m |
| Koszt inwestycji początkowej | wyższy, bo regały i wózki są droższe | niższy |
Pełne zestawienie z zaleceniami znajdziesz na stronie magazyn wysokiego a niskiego składowania.
Reguła: o klasyfikacji decyduje wysokość regałów, a nie samej hali. Wysoka hala z regałami niskimi pozostaje magazynem niskiego składowania.
Wyposażenie magazynu wysokiego składowania
Regały i wózki systemowe
Regały paletowe mają modułową konstrukcję, w której wysokość każdego poziomu dopasowuje się do gabarytu palety. W korytarzach VNA (Very Narrow Aisle) jeżdżą wózki systemowe prowadzone szynowo lub indukcyjnie. Wąska alejka zmieści więcej gniazd na tej samej powierzchni. Dobór sprzętu opisuje strona o podstawowym wyposażeniu takich obiektów.
- Nośność poziomu. Masa palety nie może przekroczyć nośności belek na danym poziomie, a WMS uwzględnia tę wartość przy wyborze gniazda.
- Wysokość poziomu. Rozstaw belek w słupach dobiera się do gabarytu palet, więc ten sam regał obsłuży niskie pojemniki i wysokie ładunki.
- Zasięg wózka. Wózki systemowe podnoszą ładunek zwykle od kilku metrów do ponad 15 metrów, a zasięg musi przewyższać najwyższe gniazdo.
- Szerokość alejki. Prowadzenie szynowe lub indukcyjne pozwala zawęzić korytarz, ale wymaga równej posadzki na całej długości.
Układnice regałowe
W obiektach w pełni zautomatyzowanych palety odkłada i pobiera układnica regałowa ASRS (Automated Storage and Retrieval System), sterowana przez WMS. Człowiek pracuje wtedy głównie przy stanowiskach kompletacji. Konstrukcję układnic i transport wewnętrzny opisuje strona o automatycznym magazynie wysokiego składowania.
Identyfikacja towaru
Każdą operację potwierdza skan kodu kreskowego na terminalu z Androidem. System porównuje odczyt z dokumentem, więc pomyłka kończy się komunikatem, a nie rozbieżnością wykrytą przy spisie. Pracę terminali opisuje strona o aplikacji WMS na Androida.
Przy przyjęciu i wydaniu paletę można dodatkowo zważyć. Różnica względem masy oczekiwanej wskazuje błąd ilości jeszcze przy rampie, zanim towar trafi na wysokość.
Strefy, adresy i lokacje wirtualne
Obiekt dzieli się na strefy o różnym przeznaczeniu. Każde gniazdo ma unikalny adres o czterech członach. Pierwsze dwa wskazują alejkę z regałem, kolejne poziom z pozycją. System zapisuje przy adresie stan i historię ruchów. Zasady adresowania omawia strona o miejscach składowania.
| Strefa | Położenie | Zawartość |
|---|---|---|
| Szybka rotacja | najbliżej strefy wydań | towar pobierany codziennie |
| Wolna rotacja | wyższe poziomy i dalsze alejki | towar pobierany rzadko |
| Bufor przyjęć | przy rampie | towar przyjęty, ale jeszcze niezweryfikowany |
Lokacje wirtualne są podziałem logicznym, niezależnym od fizycznego układu regałów. Pozwalają zaplanować rozmieszczenie towaru bez przebudowy infrastruktury, a zmianę widać w systemie od razu.
Pojemność a wysokość regału
Pojemność obiektu wynika z liczby poziomów, a ta z wysokości regału i rozstawu belek. Poniższy rachunek jest ilustracyjny. Zakłada stały rozstaw 1,5 metra na poziom, który obejmuje paletę razem z luzem manipulacyjnym. Rzeczywisty rozstaw zależy od gabarytu towaru, więc w obiekcie bywa różny w sąsiednich sekcjach.
| Wysokość regału | Poziomy przy rozstawie 1,5 m | Miejsca paletowe w jednym module (regały po obu stronach alejki) |
|---|---|---|
| 6 m | 4 | 8 |
| 12 m | 8 | 16 |
| 24 m | 16 | 32 |
Moduł oznacza tu jedno pole regału o szerokości jednej palety, więc tabela pokazuje samą proporcję, a nie gotową liczbę miejsc w hali. Dwukrotny wzrost wysokości podwaja liczbę poziomów w tym samym rzucie. Za wyższą konstrukcją idzie jednak droższy sprzęt i dłuższy czas dojazdu do górnego poziomu.
Rozmieszczenie towaru według rotacji
Wysokość dodaje do rozmieszczenia towaru drugi wymiar. Pozycje pobierane najczęściej leżą na poziomach dostępnych z ziemi, blisko strefy pakowania, a towar wolno rotujący trafia wyżej. Ciężkie palety zajmują dolne poziomy niezależnie od rotacji, bo ograniczają je belki. Metodę klasyfikacji nazywa się analizą ABC.
Zasady przydziału gniazd w obiekcie wielopoziomowym omawia strona o zarządzaniu magazynem wysokiego składowania. System może wskazać operatorowi gniazdo już w chwili przyjęcia, a zmianę rozmieszczenia przeprowadza dokumentem przesunięcia, bez zatrzymywania kompletacji.
Rola systemu WMS w obiekcie
WMS przypisuje lokalizacje i kontroluje stany. Koordynuje też pracę magazynierów w czasie rzeczywistym. Przy wyborze gniazda bierze pod uwagę nośność i wysokość, a także warunki temperaturowe, więc paleta nie trafia w miejsce, które jej nie przyjmie. Ręczne prowadzenie tysięcy adresów na wielu poziomach przestaje być wykonalne.
Studio WMS.net wymienia dane z systemem ERP, na przykład SAP, a z terminalami mobilnymi pracuje na bieżąco. Kierownik widzi zajętość gniazd na interaktywnej mapie, bez obchodu hali. Mapę opisuje strona o wizualizacji magazynu.
Procesy w magazynie wysokiego składowania
Cykl towaru ma cztery etapy, a każdy kończy się innym zapisem w bazie. Przyjęcie zaczyna się od kontroli ilości i jakości, po której WMS wskazuje lokalizację, co opisuje strona o przyjęciu do magazynu. Kompletację prowadzi lista pobrań, którą omawia strona o komisjonowaniu. Wydanie zamyka dokument WZ, opisany w artykule o wydaniu z magazynu.
| Etap | Potwierdzenie operatora | Zapis w systemie |
|---|---|---|
| Przyjęcie | skan etykiety palety i kontrola ilości | dokument PZ |
| Składowanie | skan palety, a potem skan gniazda | zmiana lokalizacji i stanu gniazda |
| Kompletacja | skan lokalizacji i pobranej pozycji | pomniejszony stan lokalizacji |
| Wydanie | kontrola skompletowanej przesyłki | dokument WZ |
Obok tych procesów działa inwentaryzacja ciągła. Pracownicy weryfikują wybrane lokalizacje między kompletacjami, a hala nie zatrzymuje pracy na czas spisu. Monitoring rotacji wskazuje towar zalegający, który można przesunąć wyżej albo przecenić.
Bezpieczeństwo pracy na wysokości
Konstrukcję regałów kontroluje się okresowo, bo uszkodzenia mechaniczne narastają niezauważone. Operatorzy wózków VNA i układnic potrzebują dodatkowych uprawnień. Urządzenia mają ograniczniki prędkości podnoszenia i zabezpieczenia przed kolizją z konstrukcją. Ochrona przeciwpożarowa zależy od wysokości składowania i rodzaju towaru. Materiały niebezpieczne składuje się na najniższych poziomach. Ogólne wymagania określa rozporządzenie o ogólnych przepisach BHP.
Ostrzeżenie techniczne: przekroczenie nośności poziomu, na przykład przez przypisanie ciężkiego asortymentu do lekkiej lokalizacji, zagraża stabilności całej sekcji regałowej. Kontrola nośności musi działać przy przyjęciu, zanim paleta ruszy na wysokość.
Koszty i wyzwania eksploatacji
Wyższy obiekt kosztuje więcej w zakupie i w utrzymaniu. Wózki systemowe i regały o dużej nośności są droższe od sprzętu do niskiego składowania. Planowanie przestrzeni jest też trudniejsze, bo błąd w przydziale gniazda na wysokości kosztuje więcej czasu niż błąd na poziomie podłogi.
- Sprzęt. Zakup i serwis wózków systemowych oraz konstrukcji regałowych stanowią największą pozycję kosztów początkowych.
- Szkolenia. Operatorzy uczą się pracy na wysokości, a magazynierzy obsługi terminali i skanowania przy każdej operacji.
- Dokładność stanów. Pomyłka w adresie gniazda ukrywa paletę na wiele dni, więc każdy ruch potwierdza się skanem.
- Koordynacja. Wózki w wąskim korytarzu nie mijają się, więc zadania trzeba rozdzielać tak, by w jednej alejce pracował jeden operator.
Gdzie stosuje się magazyny wysokiego składowania
Najczęściej korzystają z nich centra dystrybucyjne obsługujące e-commerce oraz operatorzy 3PL, którzy prowadzą towar wielu klientów. Terminologię usług logistycznych porządkuje słownik pojęć łańcucha dostaw CSCMP.
Firmy produkcyjne trzymają w nich surowce blisko linii. W branży spożywczej i farmaceutycznej system pilnuje terminów ważności przy wydaniu zgodnie z regułą FIFO albo FEFO.
Pytania i odpowiedzi o magazyn wysokiego składowania
W polskiej praktyce przyjmuje się wysokość regałów powyżej 7,2 metra. Decyduje wysokość składowania, a nie wysokość hali. W halach zautomatyzowanych regały sięgają nawet 40 metrów.
Wózek VNA pracuje w korytarzu o szerokości 1,5-1,8 metra, prowadzony szynowo lub indukcyjnie, i podnosi ładunek na wysokości niedostępne dla wózka czołowego. Wózek czołowy potrzebuje alejki o szerokości około 3,5 metra.
Przy tysiącach lokalizacji na wielu poziomach ręczna ewidencja w arkuszu jest praktycznie niewykonalna. System WMS wskazuje gniazdo, potwierdza każdą operację skanem i prowadzi historię ruchów palety.
To logiczny podział przestrzeni, niezależny od fizycznego układu regałów. Pozwala zaplanować rozmieszczenie towaru i zmienić je bez przebudowy infrastruktury.
Operatorzy wózków VNA i układnic potrzebują dodatkowych uprawnień ponad podstawowe uprawnienia do wózków widłowych. Szczegółowy zakres zależy od typu urządzenia i wymagań pracodawcy.
Glosariusz pojęć związanych z magazynem wysokiego składowania
- Magazyn wysokiego składowania
- Obiekt, w którym towar leży na regałach wyższych niż 7,2 metra, zwykle obsługiwanych wózkami systemowymi lub układnicami.
- VNA
- Skrót od Very Narrow Aisle, czyli bardzo wąskiego korytarza. Wózki systemowe pracują w nim prowadzone szynowo lub indukcyjnie.
- ASRS
- Automated Storage and Retrieval System, czyli układnice regałowe, które odkładają i pobierają palety bez operatora.
- Układnica regałowa
- Maszyna poruszająca się w korytarzu między regałami w pionie i w poziomie, sterowana poleceniami WMS.
- Gniazdo paletowe
- Pojedyncze miejsce w regale o określonej nośności i wysokości, identyfikowane unikalnym adresem.
- Lokacja wirtualna
- Logiczny podział przestrzeni magazynu, niezależny od fizycznego układu regałów.
- WMS
- Warehouse Management System, czyli system zarządzania magazynem. Przypisuje lokalizacje i prowadzi stany w czasie rzeczywistym.
- Inwentaryzacja ciągła
- Weryfikacja wybranych lokalizacji w trakcie pracy magazynu, bez wstrzymywania operacji na czas spisu z natury.