Reguły FIFO i FEFO oraz progi zapasów w zarządzaniu magazynem wysokiego składowania

Magazynier odkłada paletę tam, gdzie jest miejsce. Kierownik ustala jednak, które palety wyjadą pierwsze i kiedy zamówić uzupełnienie. Zarządzanie magazynem sprowadza się do zestawu reguł, które system stosuje przy każdym skanie.

Reguły, które system stosuje zamiast pamięci kierownika

Bez systemu decyzje zapadają w głowach ludzi i zmieniają się razem ze zmianą obsady. Po wdrożeniu WMS te same decyzje zapisuje się jako parametry: system wie, według jakiej zasady wydaje towar i przy jakim stanie zgłasza brak. Praca kierownika przesuwa się z gaszenia pożarów na ustalanie i przegląd tych parametrów.

Pierwszy wiersz tabeli ma największy wpływ na straty. Reguły wydawania opisuje szczegółowo strona o partiach produkcyjnych i datach ważności, a podział ról strona o rolach i użytkownikach WMS.

Kto ustala parametry

Parametry zmienia ten, kto odpowiada za ich skutki. Kierownik magazynu czyta raporty wydajności i może ręcznie zmienić kolejkę zadań, na przykład żeby przesunąć na początek załadunek zlecenia priorytetowego. Administrator nadaje uprawnienia i pilnuje ciągłości pracy systemu, ale nie musi zatwierdzać dokumentów.

Rozdzielenie tych zadań ma prosty powód. Osoba, która ustawia progi zapasu, nie powinna jednocześnie korygować stanu, bo wtedy nikt nie sprawdza jej decyzji. Prawo do odczytu opisuje się więc osobno od prawa do zatwierdzania.

FIFO i FEFO w sterowaniu pobraniem

FIFO wydaje najpierw towar przyjęty najwcześniej, a FEFO najpierw ten, któremu najszybciej kończy się termin ważności. Obie zasady wymagają, żeby system znał partię i datę każdej palety. Przy FEFO ta sama partia może leżeć w kilku lokalizacjach, więc kolejność pobrania wynika z daty, a nie z położenia.

Wybór zasady zależy od towaru. FEFO stosuje się tam, gdzie termin przydatności ogranicza sprzedaż, czyli w branży spożywczej i farmaceutycznej. FIFO wystarcza przy towarach bez daty ważności, gdzie starzenie się zapasu oznacza głównie zaleganie. Obie zasady mogą działać w jednym magazynie, przypisane do poszczególnych asortymentów.

W bazie SQL Server pobranie według FEFO sprowadza się do sortowania stanów partii. Poniższy przykład jest ilustracyjny i nie pokazuje kodu produktu. Indeks filtrowany obejmuje tylko wiersze z dodatnim stanem, więc zapytanie nie przegląda pustych partii.

CREATE INDEX IX_StanyPartii_FEFO
    ON dbo.StanyPartii (IndeksId, DataWaznosci, DataPrzyjecia)
    INCLUDE (LokalizacjaId, Ilosc)
    WHERE Ilosc > 0;

SELECT TOP (1) PartiaId, LokalizacjaId, Ilosc
FROM dbo.StanyPartii
WHERE IndeksId = @IndeksId AND Ilosc > 0 AND Zablokowana = 0
ORDER BY DataWaznosci, DataPrzyjecia;

Kolejność sortowania zawiera drugi klucz, bo dwie partie z tym samym terminem ważności należy wydać według daty przyjęcia. Składnię i opcje indeksu opisuje dokumentacja CREATE INDEX w SQL Server.

Pierwsza propozycja pobrania nie zawsze leży najbliżej operatora. System może wskazać paletę z odległej alejki, bo tam stoi partia o krótszym terminie. Koszt dłuższej drogi jest mniejszy niż koszt towaru, który przeterminuje się na regale.

Reguła: partia zablokowana nie bierze udziału w wydaniu, nawet jeśli ma najkrótszy termin. Blokada po kontroli jakości powinna być warunkiem w zapytaniu, a nie uwagą na etykiecie, bo etykietę da się zignorować, a warunku nie.

Priorytety zleceń i kolejka zadań

Zadania na terminalach nie pojawiają się w kolejności zgłoszenia. System porządkuje je według priorytetu zlecenia i terminu, a przy pobraniu grupuje linie leżące blisko siebie. Kompletacja przebiega wtedy po trasie, a nie po liście z dokumentu.

Gdy klient prosi o pilny załadunek, kierownik zmienia kolejkę ręcznie. Zmiana trafia do kolejki zadań, więc operator nie musi polegać na poleceniu ustnym. Metody kompletacji opisuje strona o komisjonowaniu.

Wyszukiwanie dokumentów i ślad każdej operacji

Każda operacja przyjęcia albo wydania zostawia dokument. Rejestr przechowuje historię zdarzeń, więc audyt może przejść po nich w kolejności, a nie ograniczać się do stanu końcowego.

W sekcji Magazyn działa wyszukiwarka dokumentów. Przy sporze o brakującą paletę kierownik zawęża listę do jednego klienta i jednego dnia, a potem otwiera dokument, w którym zapisano operatora i lokalizację.

Identyfikowalność partii opiera się na oznaczeniu jednostki. Paleta z numerem partii lub numerem seryjnym daje się odnaleźć w rejestrze po jednym skanie. Budowę etykiety, która przenosi takie oznaczenia, opisuje opracowanie GS1 Polska o etykiecie logistycznej.

Progi zapasów i stan na dowolny dzień

Dla każdego artykułu można zapisać minimalny i maksymalny stan. Gdy poziom zbliża się do minimum, system powiadamia dział zakupów, więc zamówienie wychodzi przed przerwą w sprzedaży. Maksimum chroni przed odwrotnym błędem, czyli zamrożeniem kapitału w towarze, który wolno się obraca.

Reguła: stan minimalny nie może być niższy niż zużycie w czasie realizacji dostawy. Próg ustawiony poniżej tej wartości powiadamia o braku wtedy, gdy zapas już się skończył.

Stan na wybrany dzień odtwarza się z historii obrotów. To odpowiedź na pytanie, które pada przy rozliczeniach i audytach: ile sztuk było w magazynie ostatniego dnia miesiąca. Ewidencję opisuje strona o stanach magazynowych.

Jeden system obsługuje kilka magazynów jednocześnie. Użytkownik porównuje stany między lokalizacjami i prowadzi transfery wewnętrzne z poziomu jednej aplikacji. Przy wielu obiektach ta sama reguła rotacji działa w każdym z nich, a różnice wynikają z parametrów, nie z odrębnych programów.

Zapas, który nie wychodzi

Progi pilnują braków, ale nie pokazują towaru, który leży zbyt długo. Do tego służy analiza rotacji, która wskazuje pozycje wolno schodzące i zalegające. Ich dalsze trzymanie na dolnych poziomach regału zajmuje miejsce przeznaczone dla towaru szybko rotującego.

Wynik analizy prowadzi do decyzji: przesunąć paletę na wyższy poziom albo wstrzymać zamawianie. Metodę opisuje strona o rotacji i zaleganiu, a klasyfikację asortymentu wg obrotu artykuł o ABC magazynu.

Terminale i wymiana danych z ERP

Zadania trafiają na terminale z Androidem połączone z serwerem przez sieć Wi-Fi. Operator skanuje kod lokalizacji i towaru, a system potwierdza operację albo odrzuca skan niezgodny z zadaniem. Urządzenia i aplikację opisuje strona o WMS na Androida.

Dokumenty magazynowe nie powinny być przepisywane do systemu księgowego ręcznie. Studio WMS.net wymienia dane z ERP, w tym z SAP przez interfejsy BAPI i SAP Connector, więc stan w magazynie i w księgach pozostaje zgodny. Integrację z SAP opisuje strona o integracji WMS z SAP.

• Wymiana synchroniczna. Terminal czeka na odpowiedź systemu, gdy wynik decyduje o następnym kroku, na przykład przy weryfikacji lokalizacji.
• Wymiana asynchroniczna. Dokumenty dla ERP trafiają do kolejki i są przekazywane niezależnie, więc chwilowa niedostępność systemu księgowego nie zatrzymuje hali. W integracji stosuje się oba tryby, zależnie od rodzaju operacji.

Skan nie jest tylko sposobem wprowadzania danych. Aplikacja wymusza potwierdzenie każdej czynności skanem etykiety, więc operacja bez skanu nie trafia do ewidencji. Stan w systemie zgadza się wtedy z tym, co leży na regale, a rozbieżności wynikają z błędów, które da się wskazać.

Wdrożenie reguł w istniejącym magazynie

Reguły zapisuje się po analizie procesów, a nie przed nią. Najpierw zbiera się informacje o tym, jak magazyn pracuje dziś: gdzie powstają kolejki, które lokalizacje są puste, a które przepełnione. Dopiero na tej podstawie ustawia się progi i priorytety.

• Analiza procesów. Zebranie informacji o tym, jak magazyn pracuje przed zmianą, w tym o kolejkach przy rampie i obciążeniu alejek.
• Konfiguracja lokalizacji. Zapisanie adresów i parametrów gniazd, które system będzie stosował przy odkładaniu.
• Integracja z ERP. Uzgodnienie, które dokumenty wymieniają się między systemami i w jakim trybie.
• Szkolenie zespołu. Przygotowanie operatorów do pracy z terminalem i kierowników do przeglądu parametrów.

Po uruchomieniu parametry przegląda się cyklicznie. Zmiana oferty albo nowy kontrakt zmienia rotację, a stare reguły zaczynają szkodzić. Zasady dla wysokich hal opisuje strona o zarządzaniu magazynem wysokiego składowania, a ogólny opis programu strona o programie do zarządzania magazynem.

Wydanie jest ostatnim punktem, w którym błąd reguły da się jeszcze zatrzymać. Opisuje je artykuł o wydaniu z magazynu.

Pytania i odpowiedzi o zarządzanie magazynem w systemie WMS

Glosariusz pojęć związanych z zarządzaniem magazynem

FIFO

Zasada rotacji, według której najwcześniej przyjęty towar jest wydawany jako pierwszy.

FEFO

Zasada rotacji, według której jako pierwszy wydaje się towar o najkrótszym terminie ważności.

Partia

Zbiór sztuk wyprodukowanych lub dostarczonych razem, identyfikowany numerem i często terminem ważności.

Stan minimalny

Poziom zapasu, po którego osiągnięciu system zgłasza potrzebę uzupełnienia.

Indeks filtrowany

Indeks SQL Server obejmujący tylko wiersze spełniające warunek, na przykład partie z dodatnim stanem.

Ślad audytowy

Zapis każdej operacji z datą, operatorem i dokumentem, który pozwala odtworzyć zmianę stanu.

Wymiana asynchroniczna

Przekazywanie danych przez kolejkę, w której nadawca nie czeka na odpowiedź odbiorcy.

BAPI

Interfejs funkcji w systemie SAP, przez który zewnętrzna aplikacja wywołuje operacje biznesowe.

Warto przeczytać