Spis treści
Podstawowe wyposażenie magazynu wysokiego składowania obejmuje regały paletowe o modułowej konstrukcji, wózki systemowe dostosowane do pracy w wąskich korytarzach, terminale mobilne do identyfikacji towaru oraz wagi paletowe do kontroli masy przesyłek. Dzięki takiemu wyposażeniu możliwe jest maksymalne wykorzystanie dostępnej przestrzeni magazynowej, co jest niezbędne w przypadku magazynów o dużych wysokościach.
Poniższy przegląd porządkuje wyposażenie magazynu wysokiego składowania w logiczne grupy - od samej konstrukcji regałowej, przez sprzęt transportowy, po narzędzia identyfikacji i pomiaru towaru - tak, by ułatwić planowanie zakupów na etapie projektowania lub rozbudowy obiektu.
Regały paletowe - podstawa wyposażenia magazynu
Regały paletowe to element, który w największym stopniu decyduje o pojemności i sposobie organizacji magazynu wysokiego składowania - ich konstrukcja musi wytrzymać obciążenie wielu poziomów jednocześnie, przy zachowaniu odpowiedniej sztywności całej ramy.
Regały ramowe, wjezdne i przepływowe
Najpopularniejszym rozwiązaniem są regały ramowe (paletowe), w których każda paleta ma własne, niezależne miejsce dostępne z poziomu korytarza. Regały wjezdne (drive-in) pozwalają wózkowi wjechać bezpośrednio między słupy konstrukcji i składować palety w głąb, co zwiększa gęstość składowania kosztem bezpośredniego dostępu do każdej jednostki. Regały przepływowe wykorzystują nachylone tory rolkowe, po których paleta przesuwa się grawitacyjnie w stronę strefy poboru, co naturalnie wymusza rotację towaru zgodną z zasadą FIFO.
Konstrukcja i nośność regałów
Nośność pojedynczego poziomu regału oraz całej konstrukcji musi być dobrana do rzeczywistej masy składowanego asortymentu, z odpowiednim zapasem bezpieczeństwa. Producenci regałów określają dopuszczalne obciążenie dla każdego wariantu konstrukcji, a przekroczenie tych wartości - na przykład przez błędne przypisanie ciężkiego asortymentu do lekkiej lokalizacji - stanowi bezpośrednie zagrożenie dla stabilności całej sekcji regałowej. System WMS, przypisując lokalizacje na podstawie zdefiniowanych parametrów nośności, pomaga wyeliminować tego typu błędy już na etapie planowania przyjęcia towaru.
Poszczególne poziomy regału - nazywane belkami nośnymi - montuje się w gniazdach słupów w regulowanym rozstawie, co pozwala dopasować wysokość każdego poziomu do gabarytów konkretnej palety. W praktyce oznacza to, że jeden fragment regału może obsługiwać niskie pojemniki, a sąsiedni - wysokie palety z długim asortymentem, bez konieczności budowy odrębnych konstrukcji dla każdego typu towaru.
Regały grawitacyjne i przesuwne
Regały grawitacyjne, wykorzystywane głównie w strefach kompletacji drobnego asortymentu, opierają się na nachylonych torach rolkowych lub kanałach, po których pojemniki lub kartony samoczynnie przesuwają się w stronę pracownika w miarę pobierania kolejnych sztuk. Regały przesuwne, montowane na jezdnych podstawach, pozwalają natomiast zredukować liczbę stałych korytarzy do jednego - potrzebnego tylko w miejscu, w którym aktualnie pracuje operator - co maksymalizuje wykorzystanie powierzchni tam, gdzie rotacja towaru jest niska, a priorytetem jest gęstość składowania.
Wózki widłowe i systemy VNA
Obsługa regałów sięgających kilkunastu metrów wymaga sprzętu przystosowanego do pracy na wysokości - standardowy wózek czołowy nie jest w stanie bezpiecznie podnieść palety na najwyższy poziom ani zmieścić się w wąskim korytarzu.
Wózki trójstronne i reach truck
Wózki typu reach truck pozwalają na sięganie w głąb regału dzięki wysuwanemu masztowi, co ogranicza potrzebną szerokość korytarza w porównaniu z klasycznym wózkiem czołowym. Wózki trójstronne idą o krok dalej - operator może obracać widły w trzech kierunkach bez konieczności manewrowania całym pojazdem, co dodatkowo skraca czas pojedynczego cyklu podjęcia lub odłożenia palety.
Wózki systemowe prowadzone szynowo i indukcyjnie
W korytarzach VNA (Very Narrow Aisle) pracują wózki systemowe prowadzone szynami umieszczonymi w posadzce lub pętlą indukcyjną, dzięki czemu szerokość korytarza można ograniczyć do 1,5-1,8 metra zamiast tradycyjnych 3,5 metra. Operator w takim wózku pracuje w podnoszonej wraz z widłami kabinie, co eliminuje konieczność ciągłego wychylania się i pozwala precyzyjnie podjąć paletę nawet na najwyższym poziomie regału.
Część wózków systemowych wyposaża się dodatkowo w systemy pozycjonowania końcowego, które automatycznie zatrzymują maszynę dokładnie naprzeciw wybranej lokalizacji, bez konieczności ręcznego doszukiwania właściwego miejsca przez operatora. Skraca to czas pojedynczego cyklu i ogranicza ryzyko uszkodzenia palety podczas manewru w wąskim korytarzu.
Wózki samojezdne AGV i AMR w strefach transportu
Obok wózków obsługiwanych przez operatorów, w magazynach wysokiego składowania coraz częściej pracują wózki samojezdne - AGV, poruszające się po wyznaczonej trasie, oraz AMR, samodzielnie planujące trasę na podstawie danych z czujników. Sprzęt tego typu odciąża pracowników z transportu palet między strefą przyjęć, składowania i wydań, pozwalając im skupić się na czynnościach wymagających decyzji, takich jak kontrola jakości dostawy.
Sprzęt do identyfikacji i skanowania towaru
Bez sprawnego systemu identyfikacji towaru żadne, nawet najlepiej zaprojektowane regały, nie zapewnią kontroli nad stanami magazynowymi - dlatego terminale mobilne i etykiety logistyczne stanowią równie ważny element wyposażenia, co sama konstrukcja regałowa.
Terminale mobilne i skanery kodów kreskowych
Terminale mobilne z systemem Android, wyposażone w skanery kodów 1D i 2D, towarzyszą magazynierom na każdym etapie pracy - od przyjęcia, przez przesunięcia międzymagazynowe, po kompletację i wydanie towaru. System WMS prowadzi pracownika krok po kroku, wskazując lokalizację i weryfikując poprawność skanowanego kodu, co eliminuje pomyłki wynikające z ręcznego wpisywania danych.
Drukarki etykiet logistycznych GS1
Drukarki etykiet logistycznych, takie jak modele przemysłowe Zebra, umożliwiają wydruk etykiet zgodnych ze standardem GS1, z numerami SSCC i GTIN, wymaganych przez wiele sieci handlowych przy odbiorze towaru. Poprawnie wydrukowana i naklejona etykieta jest warunkiem sprawnego skanowania na każdym kolejnym etapie łańcucha dostaw. Budowę takiego oznaczenia opisuje opracowanie GS1 Polska poświęcone etykiecie logistycznej GS1.
Kolektory danych, czytniki pierścieniowe i systemy głosowe
Obok klasycznych terminali trzymanych w dłoni, w magazynach wysokiego składowania stosuje się też kolektory danych noszone na przedramieniu z czytnikiem pierścieniowym na palcu, co pozwala pracownikowi mieć obie ręce swobodne podczas kompletacji. W obiektach o bardzo wysokim wolumenie zamówień wykorzystuje się również systemy głosowe (pick by voice), w których magazynier otrzymuje polecenia przez słuchawkę i potwierdza wykonanie zadania głosem, bez konieczności patrzenia na ekran terminala.
Wagi paletowe i sprzęt pomiarowy
Wagi paletowe zintegrowane z systemem WMS pozwalają zweryfikować rzeczywistą masę przyjmowanej lub wydawanej palety i automatycznie porównać ją z wartością oczekiwaną na podstawie dokumentu. Rozbieżność przekraczająca dopuszczalny margines błędu może sygnalizować brak jednej z pozycji zamówienia lub pomyłkę w ilości skompletowanego towaru, zanim przesyłka opuści magazyn.
Poza wagami najazdowymi montowanymi na stałe w strefie przyjęć i wydań, w magazynach wykorzystuje się także wagi zintegrowane z wózkiem widłowym, ważące paletę bezpośrednio w trakcie jej podnoszenia. Rozwiązanie to nie wymaga dodatkowego przystanku na stanowisku wagowym, co przyspiesza obsługę dostaw o dużej liczbie palet.
Infrastruktura bezpieczeństwa i ochrony regałów
Wyposażenie magazynu wysokiego składowania obejmuje też elementy chroniące konstrukcję i personel - osłony słupów regałowych, barierki oddzielające strefy ruchu wózków od ciągów pieszych oraz systemy przeciwpożarowe dostosowane do wysokości składowania.
Regularne przeglądy techniczne konstrukcji regałowej pozwalają wykryć uszkodzenia mechaniczne - na przykład po najechaniu wózkiem na słup regału - zanim przerodzą się w poważną awarię zagrażającą stabilności całej sekcji. Wyniki takich przeglądów warto rejestrować w systemie WMS wraz z lokalizacją uszkodzonego fragmentu regału, co ułatwia planowanie napraw i czasowe wyłączenie danej lokalizacji z użycia do czasu usunięcia usterki.
W obiektach wysokiego składowania stosuje się dodatkowo siatki lub przęsła zabezpieczające pod stropem regału, zapobiegające przypadkowemu wypadnięciu towaru z górnych poziomów na niższe strefy ruchu pieszego. Oświetlenie awaryjne oraz oznakowanie dróg ewakuacyjnych muszą być widoczne również z poziomu najwyższych regałów, co przy wysokości kilkunastu metrów wymaga innego podejścia niż w typowym magazynie parterowym. Punktem odniesienia dla takich rozwiązań pozostają ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, które udostępnia baza ISAP w rozporządzeniu o ogólnych przepisach BHP.
Jak dobrać wyposażenie do potrzeb magazynu
Dobór wyposażenia powinien wynikać z analizy rotacji asortymentu, dostępnej wysokości hali oraz budżetu inwestycyjnego - poniższe zestawienie pomaga zorientować się, jaki sprzęt sprawdzi się w konkretnej sytuacji.
Przed zakupem sprzętu warto też ocenić, jak często zmienia się profil asortymentu w magazynie - konstrukcje modułowe, takie jak regały ramowe z regulowanym rozstawem belek, łatwiej dostosować do nowych gabarytów towaru niż rozwiązania wysokospecjalizowane, zaprojektowane pod jeden konkretny typ palety czy pojemnika. Elastyczność wyposażenia ma szczególne znaczenie w firmach, które planują rozwój asortymentu lub obsługę nowych kategorii produktów w przyszłości.
| Rodzaj sprzętu | Zastosowanie | Kiedy warto wybrać |
|---|---|---|
| Regały ramowe | uniwersalne składowanie palet | zróżnicowany asortyment, częsty dostęp do każdej palety |
| Regały wjezdne | gęste składowanie jednorodnego towaru | duże partie tego samego produktu |
| Wózki reach truck | obsługa regałów średniej wysokości | korytarze 2,5-3 m, umiarkowany budżet |
| Wózki systemowe VNA | obsługa wąskich korytarzy i dużych wysokości | maksymalizacja liczby miejsc paletowych |
Podsumowanie
Podstawowe wyposażenie magazynu wysokiego składowania to połączenie odpowiednio dobranej konstrukcji regałowej, sprzętu do transportu wewnętrznego oraz narzędzi identyfikacji i pomiaru towaru. Żaden z tych elementów nie działa w pełni skutecznie w oderwaniu od pozostałych - dopiero ich integracja z systemem WMS pozwala uzyskać realną kontrolę nad procesami magazynowymi.
Inwestycja w odpowiednie wyposażenie zwraca się przede wszystkim w postaci wyższej gęstości składowania, krótszego czasu obsługi pojedynczego zlecenia oraz mniejszej liczby błędów operacyjnych wynikających z ręcznego wprowadzania danych - a każdy z tych efektów przekłada się bezpośrednio na niższy koszt obsługi jednej palety w magazynie.
Studio WMS.net wspiera zarządzanie każdym z opisanych elementów wyposażenia - od przypisywania lokalizacji zgodnie z nośnością regałów, przez obsługę terminali mobilnych z systemem Android, po integrację z wagami paletowymi i drukarkami etykiet logistycznych.
Warto pamiętać, że wyposażenie magazynu wysokiego składowania rzadko dobiera się jednorazowo na wiele lat bez zmian - wraz z rozwojem firmy i zmieniającym się wolumenem zamówień sprzęt bywa rozbudowywany etapami, a system WMS ułatwia tę rozbudowę, ponieważ nowe lokalizacje, wózki czy terminale wystarczy skonfigurować w ramach już działającego systemu, bez konieczności wdrażania całości od podstaw.