Składowanie towarów niebezpiecznych ADR w systemie WMS SoftwareStudio

Substancja niebezpieczna w magazynie wymaga właściwej lokalizacji i kontroli ilości. Trzeba też mieć pewność, że nic reaktywnego nie leży obok. Papierowa ewidencja tego nie zagwarantuje. System WMS przechowuje atrybuty ADR przy towarze i sprawdza je przy każdym odkładaniu palety.

Dane, które system musi znać o towarze ADR

Przepisy krajowe o magazynowaniu towarów niebezpiecznych są mało precyzyjne. Nie wyznaczają ogólnych limitów ilościowych dla pomieszczenia lub budynku, z wyjątkiem wybranych materiałów, takich jak materiały wybuchowe czy nadtlenki. Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa spoczywa na właścicielu magazynu, który sam ustala zasady składowania i dostosowuje obiekt. Rola WMS polega na tym, by te zasady były wpisane w konfigurację i egzekwowane przy każdej operacji.

Punktem wyjścia jest kartoteka towaru. Podstawowe dane o zagrożeniu znajdują się w karcie charakterystyki substancji, w części poświęconej informacjom o transporcie. Do kartoteki trafiają z niej atrybuty, które decydują o miejscu składowania i o opisie towaru na dokumentach.

Reguła: system egzekwuje wartości, które wpisze człowiek. Limit masy w komorze pożarowej i grupy niezgodności wynikają z decyzji właściciela obiektu i uzgodnień z ochroną przeciwpożarową. Błędna wartość w konfiguracji da błędną blokadę albo brak blokady.

Strefy składowania i limity masy

Towar ADR ma przypisaną strefę, a w niej wyznaczone lokalizacje. Przypisanie wynika z grupy pakowania i grupy niezgodności. Program sumuje masę substancji w strefie i w komorze pożarowej, a przy próbie przekroczenia limitu blokuje przyjęcie albo przesunięcie. Dzięki stałym miejscom składowania unika się przypadkowych decyzji magazyniera. Zasady stałych miejsc opisuje strona o metodzie stałych miejsc składowania.

Sprawdzenie limitu i niezgodności musi być jedną operacją atomową. Dwa terminale mogą w tej samej sekundzie odkładać palety do tej samej komory, a oba odczytają sumę sprzed zapisu. Przykład poniżej serializuje dostęp do komory blokadą aplikacyjną i kończy się odrzuceniem, gdy warunek nie jest spełniony. Jest ilustracyjny i nie pokazuje kodu produktu.

SET XACT_ABORT ON;
BEGIN TRAN;
DECLARE @rc int, @Klucz nvarchar(100) = CONCAT(N'ADR_KOMORA_', @KomoraId);
EXEC @rc = sp_getapplock @Resource = @Klucz, @LockMode = 'Exclusive',
                         @LockOwner = 'Transaction', @LockTimeout = 5000;
IF @rc < 0 THROW 50001, 'Nie uzyskano blokady komory.', 1;

IF (SELECT COALESCE(SUM(MasaNetto), 0) FROM dbo.StanyAdr WHERE KomoraId = @KomoraId)
   + @MasaPalety > @LimitKomory
    THROW 50002, 'Przekroczony limit masy w komorze.', 1;

IF EXISTS (SELECT 1
           FROM dbo.StanyAdr AS s
           JOIN dbo.NiezgodnosciGrup AS n
             ON n.GrupaA = s.GrupaNiezgodnosci AND n.GrupaB = @Grupa
           WHERE s.KomoraId = @KomoraId)
    THROW 50003, 'W komorze jest substancja niezgodna.', 1;

INSERT dbo.StanyAdr (KomoraId, PaletaId, GrupaNiezgodnosci, MasaNetto)
VALUES (@KomoraId, @PaletaId, @Grupa, @MasaPalety);
COMMIT;

Tabela NiezgodnosciGrup zawiera pary w obu kierunkach, więc jedno złączenie wystarcza. Transakcje i ich zakończenie opisuje dokumentacja BEGIN TRANSACTION w T-SQL. Przy włączonym XACT_ABORT błąd wycofuje całą transakcję, a blokada aplikacyjna zwalnia się razem z nią.

Separacja substancji niezgodnych

Substancje reagujące ze sobą w sposób gwałtowny nie mogą leżeć obok siebie. Sposób postępowania podaje karta charakterystyki, zwykle w częściach o obchodzeniu się z substancją i o jej reaktywności. Właściciel magazynu przenosi te informacje do tabeli niezgodności grup. Algorytm wyboru miejsca pomija lokalizacje, które naruszałyby tablicę.

• Sąsiedztwo. Lokalizacja obok niezgodnej grupy jest niedostępna dla odkładanej palety.
• Ta sama komora. Niezgodność może obowiązywać w całej komorze pożarowej, a nie tylko w sąsiednich gniazdach.
• Przesunięcia. Reguła działa też przy zmianie miejsca składowania, nie tylko przy pierwszym odłożeniu.
• Zmiana grupy. Gdy towar dostaje nową grupę w kartotece, system oznacza lokalizacje wymagające ponownego sprawdzenia.

Przyjęcie dostawy z towarem ADR

Strefa przyjęć decyduje o tym, czy paleta w ogóle wejdzie na regał. Kontrola przebiega przed odłożeniem i kończy się dokumentem przyjęcia. Pełny opis procesu znajduje się na stronie o przyjęciu towaru do magazynu.

• Zgodność dokumentów. Numer UN i grupa pakowania z dokumentu dostawy muszą odpowiadać danym z kartoteki.
• Stan opakowania. Wyciek albo brak etykiety zagrożenia zatrzymują paletę w strefie przyjęć.
• Masa i ilość. Porównanie z awizacją pokazuje rozbieżność, zanim stan wejdzie do limitu komory.
• Przydział strefy. Dopiero po wynikach kontroli system proponuje lokalizację zgodną z grupą niezgodności.

Paleta z uszkodzonym opakowaniem dostaje status wstrzymana i nie trafia do puli dostępnej do wydania. Decyzję o dalszym postępowaniu podejmuje osoba uprawniona, a system zapisuje ją w historii palety.

Przyjęcie, wydanie i dokumenty

Terminal z Androidem prowadzi operatora do lokalizacji i wymusza skan etykiety towaru. Pomyłka przy kompletacji substancji niebezpiecznej kosztuje więcej niż przy zwykłym asortymencie, dlatego skan jest obowiązkowy, a ręczne wpisanie numeru wymaga uprawnień. Obsługę terminali opisuje strona o WMS na Androidzie.

Przy wydaniu program pobiera z kartoteki numer UN i grupę pakowania, a następnie umieszcza je w opisie towaru na dokumencie WZ i na liście przewozowej. Ręczne przepisywanie zostaje wyeliminowane, więc ryzyko błędnego opisu ładunku spada. Sam przewóz podlega przepisom umowy, którą opisuje Europejska Komisja Gospodarcza ONZ w materiale o ADR.

Strefy ADR kosztują więcej niż zwykłe lokalizacje: wymagają wentylacji i wanien wychwytowych. Potrzebują też instalacji przeciwpożarowej dostosowanej do zagrożenia. Dane o kosztach składowania zestawione z marżą pokazują, czy usługa dla danego klienta w ogóle się opłaca. Ten rachunek ma szczególne znaczenie w modelu 3PL, który opisuje strona 3PL - co to jest.

Raportowanie dla organów kontrolnych

Straż pożarna i inne organy pytają o łączną masę substancji w komorach pożarowych. Zestawienie z bazy daje tę informację w kilka sekund. Raport pokazuje masę według komór i grup niezgodności. Można go dodatkowo podzielić na właścicieli towaru, więc wystarcza do planowania działań ratowniczych.

Ewidencja partii i terminów przydatności zapobiega starzeniu się zapasu chemikaliów. Historia każdej palety od przyjęcia do wydania jest dostępna w dokumentach, które opisuje strona o oprogramowaniu do zarządzania magazynem. Wymaganiom BHP poświęcona jest strona o bezpieczeństwie w magazynie.

Ruch pojazdów w strefach załadunku

Pojazd z ładunkiem ADR nie powinien czekać na rampie bez przydziału. Awizacja z oknem czasowym określa, kiedy i na którą bramę wjeżdża. System Studio VSS.net pozwala ochronie i logistyce na bieżąco sprawdzać status pojazdów na terenie zakładu.

Ochrona przed kolizjami wózków z pieszymi ma w strefach ADR większe znaczenie. Rozszczelnione opakowanie z chemikaliami tworzy zagrożenie dla wszystkich w pobliżu. Rozwiązania ostrzegające o wózkach widłowych opisuje strona o systemach ostrzegania, a zasady rozmieszczenia w regałach strona o magazynie wysokiego składowania.

Dane ADR od zamówienia zakupu

Spójność danych między WMS a systemem ERP zaczyna się przed przyjazdem dostawy. Informacja o klasyfikacji ADR towaru trafia do magazynu już z zamówienia zakupu. Kierownik widzi z wyprzedzeniem, ile substancji zajmie miejsce w komorze, i może przygotować strefę oraz sprzęt do rozładunku.

Gdy kartoteka ERP nie przekazuje atrybutów ADR, magazynier musi je wpisywać ręcznie przy przyjęciu, a to najczęstsze miejsce pomyłek. Dlatego przy wdrożeniu ustala się, który system jest właścicielem danych o zagrożeniu i jak zmiany dotrą do drugiego. Program dostępny przez przeglądarkę opisuje strona o programie magazynowym online.

Inwentaryzacja stref ADR

Strefy ADR liczy się częściej niż zwykłe regały, bo rozbieżność masy w komorze wpływa na bezpieczeństwo, a nie tylko na stan finansowy. Inwentaryzacja cykliczna pozwala liczyć wybrane lokalizacje bez zatrzymywania wydań. Różnica między stanem fizycznym a zapisem w bazie trafia do wyjaśnienia, zanim kolejna dostawa zajmie wolny limit. Metodę opisuje strona o inwentaryzacji w magazynie.

Zakres obowiązków w obiekcie

Wszyscy pracownicy, którzy mogą mieć kontakt z materiałami niebezpiecznymi, powinni być przeszkoleni w zakresie ryzyka i postępowania w razie wypadku. System nie szkoli, ale może ograniczyć dostęp do stref ADR do osób z odpowiednią rolą. Ogólne obowiązki pracodawcy zbiera rozporządzenie o ogólnych przepisach BHP.

Ogólny opis klasy systemu zawiera strona o systemie WMS. Pracę regałów wysokiego składowania, w których ADR zajmuje wydzielone strefy, opisuje strona o zarządzaniu magazynem wysokiego składowania.

Pytania i odpowiedzi o składowanie towarów ADR

Glosariusz pojęć związanych ze składowaniem ADR

ADR

Umowa europejska o międzynarodowym przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, zawarta w ramach Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ.

Numer UN

Czterocyfrowy numer identyfikacyjny substancji lub przedmiotu niebezpiecznego, stosowany na dokumentach przewozowych i etykietach.

Grupa pakowania

Oznaczenie stopnia zagrożenia substancji, od którego zależą wymagania wobec opakowania.

Karta charakterystyki

Dokument dostawcy opisujący właściwości substancji, zagrożenia, zasady obchodzenia się i dane do transportu.

Tabela niezgodności

Zestaw par grup substancji, które nie mogą być składowane w sąsiedztwie, bo reagują ze sobą w sposób gwałtowny.

Komora pożarowa

Wydzielona część obiektu o określonej odporności ogniowej, w której sumuje się masę składowanych substancji niebezpiecznych.

Blokada aplikacyjna

Mechanizm SQL Server realizowany przez sp_getapplock, który serializuje dostęp do nazwanego zasobu logicznego aż do końca transakcji.

Atomowość transakcji

Cecha transakcji, według której wszystkie jej operacje zostają zatwierdzone razem albo żadna z nich.

Warto przeczytać