Dwie grupy reguł wyznaczają położenie towaru oraz adres jego pobrania. Pierwsza opiera się na częstotliwości pobrań i wyznacza strefę. Druga porządkuje rozchód według daty przyjęcia albo terminu ważności. Gdy obie reguły wskazują różne adresy, system musi wiedzieć, która z nich wygrywa.
Spis treści
- Strefy według częstotliwości pobrań
- Reguły FIFO i FEFO a wybór miejsca pobrania
- Zaleganie i alerty o czasie przebywania
- Lista pobrań i weryfikacja skanem
- Infrastruktura jako granica dla algorytmu
- Moduły przyjęć i wydań a wybór lokalizacji
- Wydania całopaletowe i częściowe
- Pojemność gniazda a ilość do odłożenia
- Wskaźniki kontroli reguł lokalizacyjnych
- Weryfikacja poprawności przez inwentaryzację
- Pytania i odpowiedzi o lokalizację towaru według rotacji
- Glosariusz pojęć związanych z rotacją i lokalizacją
Strefy według częstotliwości pobrań
Towary z grupy A, pobierane najczęściej, powinny leżeć jak najbliżej strefy wydań. Skraca to drogę magazyniera i czas kompletacji. Powierzchnię dzieli się na strefy rotacyjne, a każdy indeks trafia do strefy zgodnej ze swoją aktywnością obrotową.
| Grupa | Częstotliwość pobrań | Położenie | Skutek niewłaściwego położenia |
|---|---|---|---|
| A | najwyższa | strefa najbliższa wydań, łatwo dostępne poziomy | dłuższe trasy przy każdym zamówieniu |
| B | średnia | strefa pośrednia | umiarkowany wzrost czasu kompletacji |
| C | najniższa | miejsca oddalone albo wysokie | zajęcie dobrych adresów przez wolny towar |
Przypisanie towaru do strefy może się zmieniać, ale przemieszczanie zapasów jest kłopotliwe, więc analizę wykonuje się rzadko i na dłuższym okresie. Regularny przegląd rotacji wskazuje, gdzie koszty obsługi zaczynają rosnąć, zanim zrobi się to widoczne na hali. Obliczenia opisuje strona o analizie ABC w magazynie.
Zmiana strefy dotyczy zwykle całego indeksu, a nie jednej palety. Jeśli towar przechodzi z grupy C do A po starcie promocji, jego przesunięcie bliżej wydań ma sens dopiero wtedy, gdy wzrost obrotu się utrzyma, bo każde przeniesienie kosztuje czas operatorów. Dlatego progi grup przelicza się cyklicznie, a nie po pojedynczym skoku sprzedaży.
Reguły FIFO i FEFO a wybór miejsca pobrania
Reguła FIFO oznacza, że towar przyjęty wcześniej jest wydawany w pierwszej kolejności, co zapobiega zaleganiu starszych partii w lokalizacjach. Reguła FEFO rozszerza tę zasadę o termin ważności i ma szczególne znaczenie w branży spożywczej oraz farmaceutycznej. Studio WMS.net uwzględnia obie przy tworzeniu zadań kompletacyjnych.
| Reguła | Co porządkuje kolejność | Typowy asortyment | Wymagane dane o towarze |
|---|---|---|---|
| FIFO | data przyjęcia, najstarsza pierwsza | towary bez terminu ważności | data przyjęcia partii |
| FEFO | termin ważności, najkrótszy pierwszy | żywność, leki, chemia | numer partii i termin ważności |
Podstawą FEFO jest obowiązkowa kontrola w kartotece asortymentu. Pola Wymagana seria i Wymagana data ważności włączają ją dla pozycji, a przyjęcie bez numeru partii albo terminu nie przechodzi weryfikacji. Wszystkie zasady opisuje strona o partiach produkcyjnych i datach ważności.
Reguła: system blokuje lokalizacje, których termin ważności nie spełnia wymagań zlecenia. Towar przeterminowany albo zbyt krótko ważny dla odbiorcy nie trafia na listę pobrań, nawet jeśli leży najbliżej strefy pakowania.
Gdy ABC i FEFO wskazują różne adresy
Konflikt jest częsty. Indeks klasy A leży w dwóch gniazdach: bliższe zawiera nowszą partię, a dalsze starszą. Reguła odległości wybrałaby gniazdo bliższe, a reguła FEFO dalsze. Rozsądna zasada konfiguracji daje pierwszeństwo terminowi ważności, bo koszt przeterminowania przewyższa koszt dłuższej trasy.
| Gniazdo | Odległość od wydań | Partia | Decyzja |
|---|---|---|---|
| Bliższe | krótka | nowsza, termin dłuższy | pobranie po wyczerpaniu starszej |
| Dalsze | dłuższa | starsza, termin krótszy | pobranie w pierwszej kolejności |
Taki układ sygnalizuje, że starszą partię warto przesunąć bliżej wydań przy najbliższym uzupełnieniu. Przesunięcie opisuje strona o adresacji i optymalizacji miejsc składowania.
Zaleganie i alerty o czasie przebywania
Towar bez rotacji blokuje cenne miejsca i generuje ukryte koszty. System zapisuje czas przebywania każdej partii w lokalizacji i zestawia go z normami rotacji. Alerty o zaleganiu pozwalają kierownikowi zareagować, zanim problem urośnie do rozmiarów wymagających przeceny.
Wyniki analizy są dostępne z poziomu przeglądarki lub terminala mobilnego, więc kierownik nie musi czekać na raport cykliczny. Metody pracy z zalegającymi indeksami opisuje strona o rotacji i zaleganiu. Rachunek kosztów obsługi magazynu w ujęciu ekonomicznym opisuje słownik terminów SCM.
Lista pobrań i weryfikacja skanem
Lista pickingowa jest generowana automatycznie i zawiera trasę uwzględniającą strefę, w której pracuje magazynier. Kolejność skanowania lokalizacji ogranicza liczbę kroków i zapobiega cofaniu się między alejkami. Każde skanowanie lokalizacji i kodu towaru jest od razu rejestrowane w bazie, a błędne pobranie blokuje system, zanim operator opuści strefę.
Na liście widać więc adres wybrany według obu reguł. Operator na terminalu z Androidem potwierdza adres skanem, potem skanuje towar, a niezgodność partii kończy operację komunikatem. Opis listy zawiera strona o liście pickingowej, a obsługę urządzenia opisuje aplikacja WMS na Androida.
Infrastruktura jako granica dla algorytmu
Algorytm nie działa w próżni. Nośność regałów, dostępność wózków określonego typu oraz strefy z przepisami dla materiałów łatwopalnych lub wymagających kontroli temperatury wyznaczają twarde granice. System odrzuca adres, który ich nie spełnia, niezależnie od rotacji.
Reguły specjalne można definiować dla grup towarów albo klientów, na przykład ograniczenia strefowe i wymagania temperaturowe. Parametryzacja nie wymaga udziału programistów, co skraca czas wprowadzania nowych reguł. Pełny obraz funkcji opisuje strona o oprogramowaniu WMS, a zasady wyboru przy przyjęciu i wydaniu opisuje strona o kryteriach wyboru lokalizacji w WMS i VSS.
Moduły przyjęć i wydań a wybór lokalizacji
Te same reguły działają po obu stronach procesu, bo spójność algorytmów przyjęcia i wydania daje przewidywalność operacji. Terminal mobilny obsługuje kilka rodzajów dokumentów, a każdy z nich dotyka lokalizacji inaczej.
| Dokument | Rola w wyborze lokalizacji |
|---|---|
| PZ, przyjęcie zewnętrzne | skan kodu lokalizacji docelowej i weryfikacja dostępności miejsca |
| PW, przyjęcie wewnętrzne | odłożenie według grupy ABC |
| RW, wydanie wewnętrzne | sugestia lokalizacji dla danej grupy towarowej |
| Inwentaryzacja | weryfikacja, czy towar leży w przypisanym adresie |
Pełny obieg dokumentów opisuje strona o dokumentach magazynowych. Dla magazyniera istotne jest jedno: niezależnie od dokumentu, adres potwierdza skan, a system porównuje go z regułami, zanim zapisze zmianę stanu.
Wydania całopaletowe i częściowe
Strategia magazynu określa, czy dopuszczalne są wydania częściowe. Zdefiniowanie tego w systemie pozwala unikać sytuacji, w których lokalizacja zawiera resztkowe ilości blokujące przestrzeń. Ma to bezpośredni wpływ na reguły FIFO i FEFO, bo resztki starej partii mogą wymusić dodatkowy skan i dodatkową wizytę w tym samym gnieździe.
- Tylko wydania całopaletowe. Gniazdo zwalnia się w jednej operacji, więc reguła FEFO działa na poziomie całych palet.
- Wydania częściowe dozwolone. Reguła FEFO działa na poziomie sztuk, a konsolidacja resztek staje się osobnym zadaniem.
Pojemność gniazda a ilość do odłożenia
System ocenia, czy wskazana lokalizacja obsłuży wymaganie ilościowe, zanim wyśle pracownika w głąb magazynu. Paleta nie jedzie więc do gniazda, w którym brakuje miejsca, i nie wraca na rampę. Analiza ilości jest wykonywana przy każdej propozycji odłożenia, a nie okresowo.
Wskaźniki kontroli reguł lokalizacyjnych
Ustawione reguły wymagają sprawdzenia na danych. System zapisuje każdy ruch z czasem i adresem, więc wskaźniki liczy się z historii operacji i porównuje okresami.
- Odsetek pobrań grupy A z łatwo dostępnych poziomów. Niska wartość wskazuje indeksy, które nadal leżą za wysoko albo za daleko.
- Liczba blokad FEFO. Wzrost oznacza, że partie o krótkim terminie ważności trafiają do gniazd, z których trudno je wydać.
- Liczba pozycji powyżej normy zalegania. Rosnąca liczba wymaga decyzji o przecenie albo przesunięciu.
- Skany odrzucone z powodu partii. Częste odrzucenia w jednej strefie wskazują miejsce, w którym partie się mieszają.
Porównanie najlepiej wykonać dla tego samego okresu rok wcześniej, bo sezonowość zmienia strukturę zamówień. Krótkie okno obserwacji po zmianie reguł daje zbyt mało danych przy asortymencie o dużych wahaniach miesięcznych.
Weryfikacja poprawności przez inwentaryzację
Algorytm jest tak dobry, jak dane o stanie lokalizacji. Regularna inwentaryzacja potwierdza zgodność stanu faktycznego z zapisem i eliminuje rozbieżności, które psują trafność kolejnych przebiegów. Inwentaryzację cykliczną opisuje strona o inwentaryzacji w magazynie.
Pytania i odpowiedzi o lokalizację towaru według rotacji
Grupa A, pobierana najczęściej, leży w strefach najbliższych wydaniom i na łatwo dostępnych poziomach. Grupa C trafia do miejsc dalszych albo wyższych, rzadziej odwiedzanych. Rośnie więc odsetek pobrań z krótkiej drogi.
FIFO wydaje najpierw towar, który został przyjęty najwcześniej. FEFO bierze pod uwagę termin ważności i wydaje najpierw partię, która wygaśnie najszybciej, co ma znaczenie w branży spożywczej i farmaceutycznej.
System blokuje taką lokalizację przy tworzeniu zadania kompletacyjnego. Pozycja z niewłaściwym terminem nie trafia na listę pobrań, a operator widzi komunikat, jeśli spróbuje zeskanować inną partię.
Przy typowej konfiguracji reguły rozchodu wygrywa, gdy w gniazdach leżą partie o różnych terminach. Bliższe gniazdo z nowszą partią czeka, a lista pobrań wskazuje starszą partię, bo koszt przeterminowania jest większy niż koszt dłuższej trasy.
Zapisuje czas przebywania każdej partii w lokalizacji i zestawia go z normami rotacji. Po przekroczeniu normy wyświetla alert, który kierownik wykorzystuje do decyzji o przesunięciu, przecenie albo akcji sprzedażowej.
Glosariusz pojęć związanych z rotacją i lokalizacją
- Grupa A
- Klasa asortymentu o najwyższej częstotliwości pobrań, lokowana najbliżej strefy wydań.
- Strefa rotacyjna
- Obszar magazynu przypisany do towarów o podobnej aktywności obrotowej, wyznaczony według czasu dostępu.
- FIFO
- Reguła, według której towar przyjęty wcześniej jest wydawany w pierwszej kolejności.
- FEFO
- Reguła, według której w pierwszej kolejności wydaje się towar o najkrótszym terminie ważności.
- Zaleganie
- Przebywanie towaru w lokalizacji dłużej, niż wynika z norm rotacji, co blokuje miejsce bez wydań.
- Lista pickingowa
- Lista zadań kompletacyjnych z lokalizacjami ułożonymi w kolejności trasy magazyniera.
- Re-slotting
- Przesunięcie towarów do stref dopasowanych do aktualnej rotacji, wykonywane po analizie wydań.
- Wymagana data ważności
- Parametr w kartotece asortymentu, który włącza obowiązkową kontrolę terminu przy operacjach magazynowych.