Wybór lokalizacji składa się z dwóch niezależnych decyzji. Przy przyjęciu system wskazuje, gdzie odłożyć towar, a przy wydaniu, z którego miejsca go pobrać. Każda z nich ma własne kryteria, które często stoją ze sobą w sprzeczności i dlatego trzeba je ustawić świadomie.
Spis treści
- Dwie decyzje, dwa zestawy kryteriów
- Wybór lokalizacji przy przyjęciu
- Kolejność oceny kandydatów na lokalizację
- Rola VSS przed wyborem lokalizacji
- Wybór lokalizacji przy wydaniu
- Kryteria w magazynie prowadzonym dla wielu klientów
- Pytania i odpowiedzi o kryteria wyboru lokalizacji
- Glosariusz pojęć związanych z wyborem lokalizacji
Dwie decyzje, dwa zestawy kryteriów
W magazynach logistycznych widać dwa niezależne trendy: jeden dotyczy wyboru miejsca przy przyjęciu, a drugi przy wydawaniu. Optymalizacja obu procesów i sprawne nimi zarządzanie poprawiają operatywność firmy. Poniższa tabela zestawia kryteria obu decyzji.
| Kryterium | Przy przyjęciu towaru | Przy wydaniu towaru |
|---|---|---|
| Czas operacji | miejsce umożliwiające szybkie zrealizowanie najbliższego wydania z kolejki | najkrótsza droga od magazyniera do miejsca i do strefy kompletacji |
| Ilość w miejscu | ilość optymalna w stosunku do przyjmowanej, bez przeludnienia | ilość optymalna w stosunku do zapotrzebowanej |
| Partie i terminy | zakaz mieszania partii i terminów ważności | kolejność rozchodu według partii |
| Ograniczenia fizyczne | nośność regału, strefy dla materiałów łatwopalnych | strefa dostępu i typ wózka |
| Rotacja | przypisanie do strefy według obrotu | strefa o najszybszym dostępie dla indeksów szybkich |
Kryteria nie mają jednakowej wagi. Wagę ustala strategia zarządzania magazynem, która określa, czy przyjęcia do lokalizacji z towarem są dozwolone i czy wydania muszą być całopaletowe.
Wybór lokalizacji przy przyjęciu
Najczęstszym priorytetem jest jak najszybsze zrealizowanie najbliższego wydania z kolejki. Dlatego przy pustej kolejce wydań system wskazuje lokalizację, z której będzie ono najszybsze. Gdyby jednak wszystkie wydania realizowano przed przyjęciami, w strefie przyjęć mogłyby powstać zatory, więc strategię stosuje się ostrożnie.
Przyjęcie można zaplanować wcześniej, gdy dostawa jest awizowana. Szczegóły omawia osobna sekcja poniżej, a opis awizacji zawiera strona o awizacji dostaw.
Ilość w lokalizacji a ilość przyjmowana
Kolejne kryterium dotyczy dopasowania ilości. Lokalizacja powinna mieć tyle wolnego miejsca, by przyjmowana ilość wypełniła je w sposób zbliżony do pełnego, bo wtedy rośnie gęstość składowania i spada liczba półpustych gniazd. System ocenia też, czy miejsce jest zdolne obsłużyć wymaganie ilościowe, zanim wyśle pracownika w głąb magazynu.
Partie, terminy ważności i ograniczenia regałów
Ewidencja partii narzuca ostrożność. System nie powinien odłożyć towaru o innym terminie ważności albo innym identyfikatorze partii do gniazda, w którym leży już inna partia. Zapobiega to mieszaniu towarów, które później trudno rozdzielić. Zasady wydawania według terminu opisuje strona o partiach i datach ważności.
Twardymi ograniczeniami są budowa i organizacja magazynu. Wytrzymałość regału wyznacza największą masę palety na danym poziomie, a przepisy dotyczące materiałów łatwopalnych wyznaczają strefy, w których te materiały wolno składować. Ogólne zasady bezpiecznego składowania zawiera rozporządzenie o ogólnych przepisach BHP.
Reguła: ograniczenia fizyczne rozstrzygają przed kryteriami czasu. Najszybsza lokalizacja odpada, gdy jej nośność jest za mała albo gdy leży w niej inna partia tego samego indeksu.
Na zrzucie widać wypełnioną pozycję przyjęcia, w której lokalizacja A.01.4 wskazuje rząd A, kolumnę 01 oraz poziom 4. Pole miejsca składowania wybiera operator albo podpowiada system, a powiązanie ze zleceniem przyjęcia zapewnia identyfikowalność przesyłki. Przebieg dokumentu opisuje strona o przyjęciu do magazynu.
Kolejność oceny kandydatów na lokalizację
Kryteriów nie warto oceniać wszystkich naraz. Rozsądna kolejność odrzuca najpierw miejsca niespełniające warunków twardych, a dopiero z pozostałych wybiera najlepsze według czasu i ilości. Taka kolejność upraszcza ustawienia strategii i chroni przed wyborem miejsca nadającego się tylko z pozoru.
- Warunki twarde. Nośność i wymiary oraz strefa wymagana dla towaru wykluczają część gniazd.
- Zgodność partii. Miejsca z inną partią albo innym terminem ważności odpadają.
- Dopasowanie ilości. Z pozostałych system wybiera miejsce o ilości najbliższej optymalnej.
- Czas operacji. Spośród równorzędnych kandydatów wygrywa miejsce o najkrótszej drodze.
Poniższy przykład ma charakter ilustracyjny. Przyjmowana jest paleta o masie 900 kg, a system ocenia trzy gniazda.
| Gniazdo | Nośność | Zawartość | Droga do wydań | Wynik oceny |
|---|---|---|---|---|
| Gniazdo 1 | 800 kg | puste | najkrótsza | odpada, nośność za mała |
| Gniazdo 2 | 1000 kg | ta sama partia, miejsce na paletę | średnia | wybrane |
| Gniazdo 3 | 1000 kg | inna partia tego indeksu | krótka | odpada, mieszanie partii |
Wynik pokazuje, że najbliższe gniazdo nie jest wybierane automatycznie. O zwycięstwie decydują warunki twarde i dopiero potem odległość, dlatego operator, który odkłada paletę w najbliższe wolne miejsce, może złamać regułę systemu. Dlatego terminal wymaga potwierdzenia skanem adresu, a nie samego dojścia do regału.
Rola VSS przed wyborem lokalizacji
Studio VSS.net zarządza harmonogramem dostaw i ruchem pojazdów na placu, a Studio WMS.net odpowiada za przemieszczanie towaru wewnątrz magazynu. Zatwierdzona awizacja staje się zadaniem przyjęcia w WMS, więc magazyn przygotowuje się do rozładunku jeszcze przed przyjazdem ciężarówki. W Studio WMS.net odpowiada jej zlecenie przyjęcia ZPZ, z którego powstaje dokument PZ z lokalizacją odłożenia.
Wybór lokalizacji zyskuje w praktyce wcześniejszą wiedzę o ilości i pozycjach dostawy. System porównuje oczekiwane wartości z liczbą wolnych gniazd w odpowiedniej strefie i może wskazać miejsca jeszcze przed rozładunkiem. Opis integracji zawiera strona o połączeniu VSS z WMS i ERP.
Wybór lokalizacji przy wydaniu
Przy wydaniu priorytetem jest minimalizacja czasu realizacji. System wybiera lokalizację, z której czas wydania będzie najkrótszy, przy czym liczy się trasa oraz bieżące położenie magazyniera, a strefa kompletacji dopełnia obraz. Aby ten proces przyspieszyć, powierzchnię składowania dzieli się na strefy według czasu dostępu.
Wybrane miejsca trafiają na listę pobrań w kolejności trasy. Operator przechodzi alejki raz, a nie wraca kilkakrotnie do tej samej strefy. Mechanizm opisuje strona o liście pickingowej, a przebieg całego zlecenia opisuje strona o kompletacji zleceń.
Strefy dostępu i rotacja
W strefie o najszybszym dostępie leżą towary rotujące najszybciej, a kolejne strefy przyjmują indeksy wolniejsze. Przypisanie towaru do strefy można zmienić, ale reorganizacja i przemieszczanie zapasów są kłopotliwe, dlatego analizę rotacji wykonuje się rzadko i z wyprzedzeniem. Taką analizę opisuje strona o klasyfikacji ABC w magazynie.
Wydania całopaletowe i częściowe
Strategia zarządzania określa, czy dopuszczalne są wydania częściowe, czy wydanie zawsze musi obejmować pełną paletę. Ma to wpływ na wybór ilości optymalnej. Gdy zapotrzebowanie nie zgadza się z ilościami w lokalizacjach, konieczne bywa dostosowanie strategii zarządzania magazynem.
- Wydania całopaletowe. Paleta opuszcza gniazdo w całości, więc miejsce zwalnia się od razu i nie zostają resztki.
- Wydania częściowe. Gniazdo zachowuje resztkową ilość, która blokuje przestrzeń do czasu uzupełnienia albo konsolidacji.
Reguły rotacji i terminów ważności opisuje osobna strona o lokalizacji towaru według ABC oraz zasad FIFO i FEFO.
Kryteria w magazynie prowadzonym dla wielu klientów
Przy obsłudze wielu zleceniodawców dochodzi dodatkowe kryterium: właściciel towaru. Towary dwóch klientów mogą leżeć w tej samej alejce, ale rzadko w tym samym gnieździe. Model rozliczeń takiego magazynu opisuje strona 3PL - co to jest.
Kryteria zmieniają się też w czasie. Sezonowość i nowe kontrakty przesuwają rotację indeksów, więc ustawienia sprzed roku mogą już nie odpowiadać strukturze zamówień. Dlatego po każdej większej zmianie oferty warto porównać położenie towarów z aktualnymi danymi o wydaniach i wskazać adresy do przesunięcia.
Wskaźnikiem rentowności jest też koszt zajętego miejsca. Gniazdo zajęte przez zapas, który nie rotuje, nie przyjmie nowej dostawy, a koszt jego zajmowania obciąża marżę. Dlatego kryteria wyboru lokalizacji stanowią część rachunku ekonomicznego, a nie wyłącznie ustawienie techniczne.
Rozwiązanie WMS prezentuje strona o programie magazynowym WMS. Aplikację mobilną, na której operator potwierdza lokalizację, opisuje strona o aplikacji WMS na Androida.
Pytania i odpowiedzi o kryteria wyboru lokalizacji
Najważniejsze są wymiary i masa, bo wyznaczają typ regału i poziom. Następnie rotacja, która decyduje o strefie dostępu, oraz wymagania szczególne, na przykład kontrolowana temperatura. System uwzględnia je przy generowaniu sugestii odłożenia.
Stała lokalizacja przypisuje indeks do wyznaczonego miejsca, co ułatwia pracę, ale może zmniejszać wykorzystanie przestrzeni. Dynamiczny wybór kieruje towar w dowolne wolne miejsce spełniające kryteria, więc zwiększa gęstość składowania.
Gdy kolejka wydań jest pusta, system wybiera lokalizację tak, aby najbliższe wydanie zrealizować najszybciej, co skraca obieg towaru. Strategię stosuje się ostrożnie, bo pierwszeństwo wydań może powodować zatory w strefie przyjęć.
Wybór ilości optymalnej bywa wtedy niejednoznaczny. Strategia zarządzania określa, czy dozwolone są wydania częściowe, a w razie rozbieżności konieczne może być jej dostosowanie.
Tak, bo rotacja zmienia się razem z ofertą i sezonem. Okresowa analiza pokazuje towary, które leżą w strefie niedopasowanej do ich obrotu, i wskazuje potrzebne przesunięcia.
Glosariusz pojęć związanych z wyborem lokalizacji
- Kryterium wyboru lokalizacji
- Reguła, według której system wskazuje miejsce odłożenia albo pobrania towaru, na przykład czas operacji lub ilość w miejscu.
- Strefa dostępu
- Obszar magazynu wydzielony według czasu dojścia do wydań, w którym towary rotujące najszybciej mają najkrótszą drogę.
- Wydanie całopaletowe
- Wydanie, które obejmuje całą paletę i zwalnia gniazdo w jednej operacji.
- Wydanie częściowe
- Wydanie części ilości z palety, po którym w gnieździe zostaje resztka.
- Strategia zarządzania magazynem
- Zestaw ustawień określających między innymi dopuszczalność przyjęć do zajętych lokalizacji i rodzaj wydań.
- Awizacja dostawy
- Zgłoszenie z wyprzedzeniem terminu i ilości dostawy, które pozwala przygotować rampę i miejsce odłożenia.
- VSS
- System zarządzania placem i oknami czasowymi dostaw, współpracujący z WMS przy przyjęciach.
- Partia
- Zbiór sztuk o wspólnym pochodzeniu i terminie ważności, których nie miesza się w jednym gnieździe.