Partia i data ważności zmieniają zasadę wydawania towaru. Zamiast pytać, co przyjęto pierwsze, system pyta, co wygaśnie najwcześniej. Pyta też, co wolno jeszcze wydać danemu odbiorcy. Strona opisuje te reguły, a także blokady jakościowe i wycofanie partii.

Co system zapisuje o partii

W formularzu asortymentu pola Wymagana seria i Wymagana data ważności włączają obowiązkową kontrolę przy operacjach magazynowych. Dla takiej pozycji przyjęcie bez numeru partii albo terminu nie przechodzi weryfikacji. Dane pochodzą z etykiety albo z dokumentu dostawcy.

PoleŹródłoRola w magazynie
Numer partiietykieta GS1, pole (10), albo dokument dostawcygrupowanie sztuk i wycofanie całej serii
Data ważnościetykieta GS1, pole (17), albo dokumentkolejność wydań i blokada po terminie
Data produkcjietykieta GS1, pole (11), albo produkcjakontrola wieku towaru
Dokument przyjęciasystem magazynowypowiązanie partii z dostawcą
Statussystem magazynowydostępna, kwarantanna, uszkodzona albo do wyjaśnienia

Czytanie takich pól z kodu opisuje strona o kodach GS1-128 i GS1 DataMatrix. Gotowy dziennik rejestracji partii łączy odczytane dane z dokumentami.

Studio WMS.net - dziennik rejestracji partii z numerami GTIN, partii, terminami ważności i dokumentami przyjęcia
Dziennik rejestracji partii: numer GTIN, partia i termin ważności powiązane z dokumentem przyjęcia

Zakres dziennika można przełączać od siedmiu do dziewięćdziesięciu dni, a wynik wyeksportować do arkusza. Zestawienie odpowiada na pytanie, które partie danego towaru weszły na stan i jakim dokumentem. Przy wycofaniu partii to pierwsze pytanie, które trzeba rozstrzygnąć.

Strategie wydawania towaru

Studio WMS.net stosuje FEFO tam, gdzie liczy się termin, a FIFO lub LIFO tam, gdzie termin nie gra roli. Każdą z tych reguł można przypisać do wybranej strefy albo grupy asortymentowej. W jednym magazynie towar z terminem przydatności ma więc inną regułę niż towar bez terminu.

MetodaKryterium wyboruTypowe zastosowanieRyzyko
FEFOnajkrótszy termin ważnościżywność, farmacja, kosmetykiwymaga daty przy każdej jednostce
FIFOnajwcześniejsza data przyjęciatowary bez terminu przydatnościignoruje datę ważności
LIFOnajpóźniejsza data przyjęciatowary bez rotacji w czasiestare partie zalegają na regale
Wydanie ad hocnajbliższa paletabrak uzasadnienia jakościowegoprzeterminowanie ukryte w głębi regału

Bez ewidencji partii magazynierzy wydają towar najbliższy, czyli w praktyce stosują LIFO niezależnie od terminu. Sam adres lokalizacji tego nie rozwiązuje, bo nie niesie informacji o produkcie. Dopiero adres powiązany z numerem partii i datą pozwala zastosować FEFO. Analizę zalegania opisuje strona o rotacji i zaleganiu.

FEFO w zapytaniu T-SQL

Wybór partii do wydania sprowadza się do zapytania z sortowaniem po terminie. Przykład poniżej jest ilustracyjny i nie pokazuje kodu produktu. Parametr @MinimalnyShelfLife oznacza liczbę dni, które klient wymaga do końca ważności w chwili dostawy.

SELECT TOP (1) P.PartiaId, P.NumerPartii, P.DataWaznosci, P.LokalizacjaId
FROM dbo.PartieNaLokalizacjach AS P
WHERE P.PozycjaId = @PozycjaId
  AND P.Ilosc >= @Ilosc
  AND P.Status = 'Dostepna'
  AND P.DataWaznosci >= DATEADD(DAY, @MinimalnyShelfLife, CAST(SYSDATETIME() AS date))
ORDER BY P.DataWaznosci ASC, P.DataPrzyjecia ASC;

CREATE INDEX IX_Partie_FEFO
ON dbo.PartieNaLokalizacjach (PozycjaId, DataWaznosci)
INCLUDE (Ilosc, LokalizacjaId)
WHERE Status = 'Dostepna';

Indeks filtrowany obejmuje wyłącznie partie dostępne, więc zablokowane i przeterminowane nie powiększają go. Zapytanie zwykle wykonuje wtedy Index Seek zamiast przeglądania wszystkich partii pozycji. Składnię opisuje dokumentacja CREATE INDEX.

Reguła: filtr statusu stoi przed sortowaniem. Partia w kwarantannie z najkrótszym terminem nie może wygrać z partią dostępną, a termin krótszy niż wymaga klient wyklucza partię z wydania.

Przykład doboru partii z minimalnym shelf life

Klient wymaga, aby w chwili dostawy do końca ważności zostało co najmniej 90 dni. Na stanie są trzy partie tego samego towaru. FEFO nie wybiera partii o najkrótszym terminie w ogóle, tylko o najkrótszym terminie spośród tych, które spełniają wymaganie.

PartiaDni do końca ważnościSpełnia wymóg 90 dniDecyzja
A45niewykluczona z tego zamówienia, trafia do klienta o niższym wymaganiu
B120takwybrana, bo ma najkrótszy termin wśród partii spełniających wymóg
C200takzostaje na stanie dla zamówień o wyższych wymaganiach

Partia A nie zostaje przy tym zapomniana. Stany alarmowe i analiza zalegania wskazują, że należy ją skierować do odbiorcy, który akceptuje krótszy termin, zanim straci ważność.

Blokady jakościowe i kwarantanna

Gdy kontrola jakości wykryje niezgodność, system blokuje konkretną partię i uniemożliwia jej przypadkowe wydanie. Blokadę można nałożyć z panelu administratora albo bezpośrednio przez dział jakości. Przykładowe statusy to kwarantanna oraz towar uszkodzony, a osobny status oznacza sprawę do wyjaśnienia.

Status partiiWidoczność w kompletacjiTypowy powód
Dostępnawidocznapartia przeszła kontrolę przyjęcia
Kwarantannaniewidocznaoczekiwanie na wynik badania lub decyzję jakości
Towar uszkodzonyniewidocznauszkodzenie opakowania lub towaru stwierdzone na przyjęciu
Do wyjaśnienianiewidocznaniezgodność dokumentu z dostawą, którą trzeba rozstrzygnąć

Po aktywacji blokady towar znika z procesów kompletacji. Zasięg blokady zależy od potrzeby.

Zasady te wspierają procedury zarządzania jakością. Wynik widać w stanach, które opisuje strona o stanach magazynowych.

Wycofanie partii i identyfikowalność

Traceability 360° - śledzenie partii i numerów seryjnych w Studio WMS.net
Śledzenie partii od przyjęcia surowca z SAP do wydania wyrobu gotowego

System zapisuje ruch partii w dokumentach magazynowych i produkcyjnych. Dla każdej partii wiadomo, od kogo ją przyjęto i komu wydano. Śledzenie wstecz wskazuje dostawcę surowca, a śledzenie w przód listę odbiorców gotowego wyrobu.

W żywności wymóg identyfikowalności wynika z rozporządzenia WE 178/2002. Podobnie rygorystyczna jest ewidencja partii wyrobów chemicznych ADR. Poniższe zapytanie jest ilustracyjne. Wskazuje odbiorców, do których trafiła wadliwa partia, wraz z numerem dokumentu.

SELECT W.KontrahentId, W.DokumentNr, W.DataWydania, SUM(W.Ilosc) AS Ilosc
FROM dbo.WydaniaPozycje AS W
WHERE W.PozycjaId = @PozycjaId AND W.NumerPartii = @NumerPartii
GROUP BY W.KontrahentId, W.DokumentNr, W.DataWydania
ORDER BY W.DataWydania;

Zapytanie zwraca wynik w ułamku sekundy, jeśli kolumny pozycji i numeru partii mają indeks. Lista odbiorców jest podstawą informacji o wycofaniu. Sztuki oznaczone numerami seryjnymi można śledzić dokładniej, a zasady opisuje strona o numerach seryjnych.

Weryfikacja wydań partii

Interfejs programu magazynowego Studio WMS.net przedstawiający tabelę zlecenia wydań z magazynu z podziałem na statusy.
Tabela zleceń wydań w Studio WMS.net z podziałem na statusy realizacji

Operator terminala jest kierowany do lokalizacji partii wskazanej przez system. Próba zeskanowania innej partii kończy się komunikatem o błędzie, więc rotacja nie zależy od doświadczenia pracownika. System sprawdza zgodność partii pobranej fizycznie z tą, którą zarezerwowano w dokumencie wydania.

Moduł wydań pozwala śledzić statusy realizacji zleceń i filtrować je według kontrahentów albo numerów dokumentów. Szczegóły obiegu opisuje strona o dokumentach magazynowych. Czynności operatorów omawia artykuł o operacjach magazynowych.

Odczyt partii i terminu przy przyjęciu

Operator przyjmujący dostawę skanuje etykietę zbiorczą, a system rozpoznaje partię i datę ważności i przypisuje towar do lokalizacji. Daty zostają przeliczone do jednego formatu, więc kolejność wydań nie zależy od sposobu zapisu u dostawcy. Opis weryfikacji odczytu zawiera strona o Smart Scan.

Studio WMS.net - numer partii, który wchłonął termin ważności po pominięciu separatora pól w kodzie
Kod bez separatora: numer partii wchłonął termin ważności, więc pozycja wypada z obsługi FEFO

Ten przypadek jest groźny, bo nie wywołuje komunikatu. Pozycja nie ma terminu, więc wypada z kolejności FEFO i wychodzi z magazynu zbyt późno. Test polega na porównaniu liczby wyodrębnionych pól z oczekiwaną. Sprzęt do odczytu opisuje strona o skanerze Zebra RS5000.

W magazynach o bardzo dużej rotacji stosuje się też RFID, który odczytuje wiele jednostek bez bezpośredniej widoczności etykiet. Format oznaczenia, które przenosi numer partii i termin, opisuje serwis GS1 Polska w materiale o etykiecie logistycznej GS1.

Integracja z produkcją i ERP

W firmie produkcyjnej partia powstaje w chwili zakończenia cyklu. Dane trafiają do WMS od razu, więc wyrób gotowy ma numer przed pierwszym odłożeniem na regał. Integracja z ERP synchronizuje stany z planami sprzedaży i uwzględnia dostępność towarów o określonym terminie.

Dział handlowy widzi, które partie są dostępne do sprzedaży, i ustala ofertę dla klienta. Numer partii i data ważności są zapisywane w dokumentach PZ i WZ, więc ewidencja zgadza się z dokumentacją. Awizo przyjęcia od kontrahenta może zawierać te dane i przekazywać je do systemu. Zastosowanie w produkcji opisuje strona o programie magazynowym dla firmy produkcyjnej.

Alerty i analiza terminów

Nowoczesny skaner kodów kreskowych z wyświetlaczem wykorzystujący algorytmy AI do zarządzania logistyką w inteligentnym magazynie SoftwareStudio.
Analiza danych o terminach ważności i rotacji z użyciem rozwiązań SoftwareStudio AI Family

Dla towaru można zdefiniować stan alarmowy, który ostrzega kierownika przed brakiem albo przed zaleganiem. Dostęp do tych informacji nie zależy od miejsca, bo system działa w przeglądarce. Raporty eksportuje się do Excela, a ich automatyczna wysyłka i powiadomienia pocztą pozwalają śledzić terminy bez logowania.

Algorytmy analizujące daty ważności mogą sugerować przesunięcia towaru, zanim partia przekroczy termin. Terminy przydatności i ich monitorowanie omawia strona o terminach przydatności do spożycia w magazynie.

Pytania i odpowiedzi o partie produkcyjne i daty ważności

FIFO opiera się na dacie przyjęcia, a FEFO na terminie ważności. Przy towarach z terminem przydatności FEFO jest właściwe, bo partia przyjęta później może wygasnąć wcześniej niż wcześniejsza.

Tak. Blokada może objąć cały numer partii w całym magazynie albo wyłącznie wybrane jednostki logistyczne. Zablokowany towar znika z procesów kompletacji.

Odczytuje je z etykiety w standardzie GS1 albo z dokumentu dostawcy. Operator skanuje etykietę zbiorczą, a system rozdziela dane na pola i przypisuje towar do lokalizacji.

Rezerwacja pod klienta uwzględnia liczbę dni, które muszą zostać do końca ważności. Partie z krótszym terminem są wykluczone z wydania, więc operator nie sprawdza etykiet ręcznie.

Zapytanie po numerze partii zwraca odbiorców, dokumenty i daty wydania. Przy poprawnie założonym indeksie trwa to ułamek sekundy, więc informację o wycofaniu można przygotować od razu.

Glosariusz pojęć związanych z partiami i datami ważności

Partia produkcyjna
Grupa towarów wytworzonych w tym samym cyklu, identyfikowana numerem nadanym przez producenta.
Data ważności
Termin przydatności do spożycia lub użycia, po którym towaru nie wolno wprowadzać do obrotu.
FEFO
First Expired, First Out. Zasada wydawania najpierw towaru o najkrótszym terminie ważności.
FIFO
First In, First Out. Zasada wydawania najpierw towaru przyjętego najwcześniej.
Shelf life
Minimalny pozostały okres ważności, którego odbiorca wymaga w chwili dostawy.
Kwarantanna
Status partii, który wyłącza ją z kompletacji do czasu decyzji kontroli jakości.
Recall
Wycofanie wadliwej partii z rynku lub z łańcucha dystrybucji.
Indeks filtrowany
Indeks SQL Server obejmujący tylko wiersze spełniające warunek, na przykład partie o statusie dostępna.

Warto przeczytać

Kryteria wyboru lokalizacji w magazynie wysokiego składowania z systemem Studio WMS.net
Jak rotacja i termin ważności wyznaczają lokalizację towaru: strefy ABC, reguły FIFO i FEFO, blokada przeterminowanych partii i lista pobrań w Studio WMS.net.
Czytaj artykuł →
Komputer Zebra WT5400 do noszenia na sobie
Zebra WT5400 to komputer noszony na nadgarstku z ekranem 4,7 cala, Wi-Fi 6E i Androidem. Sprawdź, jak pracuje w kompletacji ze Studio WMS.net i z systemem SAP.
Czytaj artykuł →
Program magazynowy w chmurze dla magazynów wysokiego składowania - Studio WMS.net
Program magazynowy w chmurze Studio WMS.net: porównanie SaaS z systemem lokalnym, koszt w okresie umowy, dostępność SLA, RODO i kopie zapasowe bazy danych.
Czytaj artykuł →
Oprogramowanie paletowe - kontrola sald i obrotu opakowań
Oprogramowanie paletowe w WMS: kiedy jest potrzebne, kartoteki przewoźników, dokumenty PZ i PW, ASN, etykiety nośników i salda palet w Studio WMS.net.
Czytaj artykuł →
Operator logistyczny w magazynie wysokiego składowania - wskaźniki SLA, usługi VAL i rozliczenia
Operator logistyczny w magazynie wysokiego składowania: zakres usług, dostawy JIT, usługi VAL, wskaźniki SLA z danych oraz zapytanie T-SQL o terminowość wydań.
Czytaj artykuł →
Operacje magazynowe w magazynie wysokiego składowania - czas pracy i zapełnienie stref
Operacje magazynowe w magazynie wysokiego składowania: ewidencja czynności i czasu pracy, wskaźnik zapełnienia stref oraz terminale Android. Przykład T-SQL.
Czytaj artykuł →
Najstarsza paleta wychodzi pierwsza
Jak WMS wydaje towar według FIFO liczonego od daty przyjęcia palety, osobno dla zleceń z numerem partii i bez niego. Kolejność kroków i tabela dat przyjęcia.
Czytaj artykuł →