O tym, gdzie leży dany towar, decyduje rotacja towaru i jego masa. Dochodzą wymagania przechowywania. System WMS nie wymyśla tych cech, lecz porównuje je z parametrami gniazd i pilnuje, by operator ich nie zignorował. Poniżej opisano, jak ta decyzja wygląda w Studio WMS.net.
Spis treści
- Czynniki, które wyznaczają miejsce dla towaru
- Stałe miejsca składowania i miejsca wolne
- Przyjęcie i odłożenie na wskazane miejsce
- Parametry fizyczne miejsca składowania
- Kontrola miejsca przy odkładaniu
- Pion regału jako czynnik wyboru miejsca
- Rozmieszczenie według rotacji i uzupełnianie
- Co zapisać o miejscu w systemie
- Pytania i odpowiedzi dotyczące miejsc składowania towarów
- Glosariusz pojęć związanych ze składowaniem towarów
Czynniki, które wyznaczają miejsce dla towaru
Pierwsze pytanie brzmi, jak często towar jest pobierany. Indeksy rotujące szybko należą blisko strefy przyjęć i wydań, a rzadko używane można odsunąć, żeby nie zajmować najlepszych adresów. Drugie pytanie dotyczy masy i gabarytu, bo to one ograniczają wybór poziomu.
| Czynnik | Wpływ na wybór miejsca | Co system porównuje |
|---|---|---|
| Rotacja | towary często wydawane blisko wydań | historia pobrań indeksu |
| Masa i wielkość | ciężkie i duże jednostki na dolnych poziomach | nośność i wymiary gniazda |
| Warunki przechowywania | osobne strefy dla towarów wrażliwych | przypisanie gniazda do strefy |
| Zamawianie razem | pozycje sąsiadujące w jednej alejce | historia zamówień |
| Bezpieczeństwo | towary niebezpieczne z dala od innych | strefa wydzielona |
Towary niebezpieczne wymagają osobnego traktowania, a zasady ich klasyfikacji i przewozu reguluje umowa europejska ADR. Przepisy dotyczące składowania omawia strona o składowaniu towarów niebezpiecznych, a umowę opisuje dokumentacja ADR.
Reguła: czynniki twarde, czyli nośność gniazda oraz wymagana strefa, rozstrzygają przed czynnikami miękkimi, takimi jak rotacja. Najlepsze miejsce według rotacji odpada, gdy gniazdo nie udźwignie palety.
Grupowanie ma sens dla towarów zamawianych razem. Gdy dwa indeksy trafiają prawie zawsze do tego samego zamówienia, ich sąsiedztwo w alejce skraca trasę kompletacji i zmniejsza liczbę zatrzymań. Taką zależność widać dopiero w historii zamówień, a nie w kartotece asortymentu.
Stałe miejsca składowania i miejsca wolne
Dwie podstawowe strategie różnią się odpowiedzią na pytanie, czy indeks ma własny adres. W składowaniu stałym każdy asortyment ma przypisane miejsce, do którego wraca zawsze. W składowaniu wolnym, zwanym też chaotycznym, paleta trafia w pierwsze wolne miejsce o odpowiednich gabarytach.
Składowanie stałe
Stały adres ułatwia naukę nowym pracownikom i pozwala ocenić stan wzrokiem. Kosztem jest przestrzeń, bo gdy danego towaru zabraknie, jego miejsce stoi puste. Metodę opisuje artykuł o metodzie stałych miejsc składowania.
Składowanie wolne
Przydział wolny maksymalnie wypełnia regały, bo żadne gniazdo nie czeka na konkretny indeks. Wymaga jednak, by system zawsze wiedział, gdzie leży każda paleta. Bez ewidencji według miejsc ten model jest niemożliwy, a z nią staje się najgęstszym sposobem wykorzystania kubatury.
Model hybrydowy
W praktyce magazyny łączą oba podejścia. Towary o bardzo wysokiej rotacji mają stałe adresy w strefie szybkiego dostępu, a zapasy sezonowe zajmują gniazda wolne, które zmieniają lokatora wraz z porą roku. Studio WMS.net obsługuje obie strategie i pozwala ustalić je osobno dla każdej strefy.
| Cecha | Miejsca stałe | Miejsca wolne |
|---|---|---|
| Wykorzystanie kubatury | niższe, puste gniazda czekają na towar | najwyższe |
| Nauka układu | szybka, adresy się nie zmieniają | wymaga skanowania adresu |
| Wrażliwość na brak towaru | wysoka | niska |
| Typowy asortyment | niewielka liczba indeksów | duża zmienność stanów |
Gdzie postawić granicę między stałym a wolnym
Granicę wyznacza zmienność. Indeks o stabilnym, wysokim obrocie warto przypisać na stałe, bo jego miejsce rzadko stoi puste. Indeks sprzedawany sezonowo lub kampaniami zajmowałby stały adres także poza sezonem, więc lepiej kierować go do puli wolnych gniazd.
- Kryterium obrotu. Stały adres dostają indeksy, których zapas nigdy nie spada do zera.
- Kryterium sezonowości. Indeksy sezonowe i kampanijne trafiają do puli wolnej, aby nie blokować gniazd poza sezonem.
Przyjęcie i odłożenie na wskazane miejsce
Wybór miejsca zaczyna się w chwili przyjęcia. Po zeskanowaniu towaru system kieruje magazyniera do właściwego adresu, uwzględniając wolne gniazda i strefowanie. Wybór podlega regule FIFO albo FEFO. Każda paleta jest od razu widoczna w ewidencji, więc towar nie ginie między rampą a regałem.
Ręczny wybór miejsca pozostaje możliwy, ale podlega tym samym kontrolom. Operator, który odłoży paletę poza wskazanym adresem, musi zeskanować nowe miejsce, a system sprawdza je pod kątem nośności i strefy. Przebieg przyjęcia opisuje strona o przyjęciu do magazynu.
Parametry fizyczne miejsca składowania
Przy każdym gnieździe system przechowuje dane, od których zależy dopuszczalne obciążenie. Karta miejsca pokazuje parametry techniczne półki oraz zestawienie towarów leżących pod tym adresem. Na zrzucie widać adres A.09.4 z nośnością 800 kg, a obok wymiary oraz przypisanie do strefy i regału.
- Nośność. Maksymalna masa jednostki ładunkowej, której gniazdo nie może przekroczyć.
- Wymiary. Szerokość i wysokość z głębokością wyznaczają, czy paleta o danym gabarycie się zmieści.
- Typ nośnika. Rodzaj jednostki, którą miejsce przyjmuje, czyli paleta lub pojemnik.
- Status zajętości. Informacja o tym, czy gniazdo jest wolne, używana przy planowaniu dostaw.
System pilnuje, by ciężka paleta nie trafiła na poziom o mniejszej wytrzymałości. Ma to znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, bo przekroczenie nośności grozi uszkodzeniem regału. Ogólne przepisy BHP dotyczące miejsc pracy zawiera rozporządzenie o ogólnych przepisach BHP.
Kontrola miejsca przy odkładaniu
Magazynier odkładający towar skanuje najpierw kod towaru albo palety, a potem kod miejsca. Gdy miejsce odbiega od sugestii systemu, aplikacja wyświetla błąd i nie pozwala zakończyć operacji. Po poprawie adresu operacja przechodzi dalej.
Przy kompletacji kolejność skanów jest ta sama. Skan miejsca potwierdza adres regału, a skan towaru potwierdza artykuł i partię. Ten mechanizm opisuje strona o aplikacji WMS na Androida, a operatorom wózków widłowych służy komputer pokładowy Zebra VC8300.
Parametry miejsc ustala się razem z kierownikiem magazynu, który zna ograniczenia regałów. Dane wprowadzone raz obsługują potem przyjęcia oraz przesunięcia z kompletacją, więc ich jakość przekłada się na każdą kolejną operację.
Pion regału jako czynnik wyboru miejsca
W magazynie wysokiego składowania wysokość gniazda jest osobnym kryterium. Cięższe i większe jednostki składuje się na dolnych poziomach, bo ułatwia to dostęp i zmniejsza ryzyko uszkodzenia przy przemieszczaniu. Lżejsze towary mogą leżeć wyżej.
Wysokość wpływa też na czas operacji. Pobranie z wysokiego poziomu wymaga wózka z podnoszonym masztem i trwa dłużej niż pobranie z poziomu podłogi, więc towary szybko rotujące nie powinny znajdować się w najwyższych rzędach. Różnicę między magazynem wysokiego i niskiego składowania opisuje strona o różnicach między magazynami.
Rozmieszczenie według rotacji i uzupełnianie
Podstawą układu jest analiza rotacji, często oparta na metodzie ABC. Towary szybko wydawane stoją blisko wydań i na niskich poziomach, co skraca przejazdy wózków. System sugeruje przesunięcia zapasów z wyższych poziomów na niższe, aby przygotować magazyn na wzmożony ruch. Metodę opisuje strona o klasyfikacji ABC w magazynie.
Wizualna mapa regałów pokazuje, ile miejsc jest wolnych i gdzie. Kadra zarządzająca widzi odcinki o dużym ruchu i planuje przyjęcia tak, by nie blokować ciągów komunikacyjnych. Opis modułu zawiera strona o wizualizacji zajętości magazynu.
Reguła: układ rozmieszczenia weryfikuje się cyklicznie. Rotacja zmienia się wraz z ofertą, więc adres dobry przed rokiem może dziś wydłużać trasę pobrania i powinien trafić na listę przesunięć.
Co zapisać o miejscu w systemie
Zakres danych o miejscu decyduje o tym, jak dobre decyzje podejmie system. Sam adres wystarcza do odnalezienia towaru, ale do jego rozmieszczenia potrzebne są jeszcze wymiary oraz strefa z nośnością. Pełen opis pól formularza zawiera strona o rejestrze miejsc składowania.
Za dobry punkt wyjścia uznaje się zebranie parametrów przed wdrożeniem, a nie po nim, bo uzupełnianie danych o setkach gniazd w działającym magazynie jest uciążliwe. Konfigurację rozmieszczenia omawia też artykuł o metodach rozmieszczania towarów w magazynie, a ogólny obraz procesów opisuje strona o zarządzaniu magazynem. Sprawdzenie parametrów kilku pierwszych regałów przed wdrożeniem pokazuje, których pól formularza brakuje w danych źródłowych.
Pytania i odpowiedzi dotyczące miejsc składowania towarów
Skraca czas szukania towaru i ogranicza błędy przy wydaniach. System może wyznaczyć trasę pobrania, a inwentaryzacja odbywa się według adresów, a nie ogólnej listy produktów.
Zależy od asortymentu. Stałe adresy sprawdzają się przy niewielkiej liczbie indeksów i potrzebie porządku wizualnego, a wolne przydziały dają większą gęstość składowania przy dużej zmienności stanów. Wiele magazynów łączy oba podejścia.
Wymusza skan towaru, a potem skan miejsca. Gdy miejsce jest niezgodne z sugestią albo ma niewłaściwe parametry, aplikacja blokuje zakończenie operacji do czasu poprawy lokalizacji.
Poza adresem warto zapisać wymiary, maksymalną nośność i przypisanie do strefy, na przykład chłodzonej albo ADR. Przydatny jest też typ nośnika i status zajętości, który wspiera planowanie dostaw.
Glosariusz pojęć związanych ze składowaniem towarów
- Składowanie stałe
- Strategia, w której każdy indeks ma przypisane własne miejsce, do którego wraca przy każdej dostawie.
- Składowanie wolne
- Strategia, w której paleta trafia w pierwsze wolne miejsce o odpowiednich gabarytach, zwana też chaotyczną.
- Model hybrydowy
- Połączenie adresów stałych dla towarów szybko rotujących z wolnymi dla zapasów sezonowych.
- Nośność gniazda
- Największa masa jednostki ładunkowej, którą wolno złożyć w danym miejscu regału.
- Strefa ADR
- Wydzielony obszar magazynu dla towarów niebezpiecznych, z zasadami klasyfikacji wynikającymi z umowy ADR.
- Replenishment
- Uzupełnianie strefy kompletacji przez przesunięcie zapasu z wyższych poziomów na niższe.
- Typ nośnika
- Rodzaj jednostki ładunkowej, którą miejsce składowania może przyjąć, na przykład paleta.
- Kod lokalizacji
- Zapis adresu miejsca w postaci kodu kreskowego, skanowany przy odkładaniu i pobieraniu.