O czym przeczytasz na tej stronie?
- Czym jest system WMS
- Jak działa system WMS w codziennej pracy magazynu
- Moduły i funkcje systemu WMS
- Czym system WMS różni się od modułu magazynowego w ERP
- Integracja systemu WMS z otoczeniem informatycznym
- Jak przebiega wdrożenie systemu WMS
- Korzyści z wdrożenia systemu WMS
- Najczęściej zadawane pytania o system WMS
- Glosariusz pojęć związanych z systemem WMS
System WMS (Warehouse Management System) to oprogramowanie, które nadzoruje wszystkie operacje wykonywane w magazynie - od przyjęcia towaru, przez jego rozmieszczenie na regałach, aż po kompletację i wydanie. W odróżnieniu od zwykłej ewidencji ilościowej WMS zna dokładną lokalizację każdej jednostki ładunkowej i steruje pracą magazynierów w czasie rzeczywistym.
Czym jest system WMS
WMS to skrót od Warehouse Management System, czyli system zarządzania magazynem. Jest to wyspecjalizowane oprogramowanie, które odwzorowuje fizyczną strukturę obiektu - strefy, rzędy, regały, poziomy i miejsca paletowe - a następnie przypisuje do tych lokalizacji konkretny towar wraz z jego ilością, numerem partii i datą ważności.
Podstawowa różnica między systemem WMS a prostą ewidencją magazynową polega na poziomie szczegółowości. Zwykły program magazynowy odpowiada na pytanie „ile mamy danego towaru”. System WMS odpowiada dodatkowo na pytania „gdzie dokładnie ten towar leży”, „z której dostawy pochodzi”, „kto i kiedy go tam odłożył” oraz „którą paletę należy wydać jako pierwszą”. Ujednolicone definicje pojęć magazynowych i łańcucha dostaw porządkuje słownik CSCMP.
W obiektach o dużej wysokości ta precyzja przestaje być wygodą, a staje się warunkiem sprawnej pracy. W magazynie wysokiego składowania liczba miejsc paletowych idzie w tysiące, a ręczne pamiętanie rozmieszczenia towaru jest po prostu niemożliwe.
Skąd system WMS czerpie dane o towarze
Źródłem danych jest automatyczna identyfikacja. Każde miejsce składowania oraz każda jednostka logistyczna otrzymuje etykietę z kodem kreskowym lub kodem 2D. Magazynier skanuje kod terminalem mobilnym, a system natychmiast wie, jaki towar trafia w jakie miejsce.
Dzięki temu ewidencja powstaje w momencie wykonywania operacji, a nie kilka godzin później na podstawie notatek. To właśnie ta zmiana - z rejestracji następczej na rejestrację bieżącą - decyduje o wiarygodności stanów magazynowych.
Jak działa system WMS w codziennej pracy magazynu
Działanie systemu najłatwiej prześledzić wzdłuż drogi, jaką pokonuje towar. Każdy etap kończy się dokumentem i zapisem w historii, więc przepływ da się później odtworzyć w całości.
Przyjęcie towaru i przydział lokalizacji
Proces zaczyna się od przyjęcia towaru do magazynu. Magazynier skanuje dostawę, a system porównuje ją z zamówieniem lub awizacją, wychwytując braki i nadwyżki od razu przy rampie. Następnie podpowiada miejsce odkładcze, biorąc pod uwagę gabaryt jednostki, nośność regału i planowaną rotację towaru.
Jeżeli obiekt korzysta z okien czasowych, przyjęcie poprzedza awizacja dostawy, dzięki czemu obsada zmiany jest przygotowana na konkretny asortyment o konkretnej godzinie.
Składowanie i bieżąca kontrola zapasu
Po odłożeniu palety system prowadzi stany magazynowe w czasie rzeczywistym w rozbiciu na lokalizacje. Pozwala to prowadzić inwentaryzację ciągłą, bez zatrzymywania pracy zakładu, oraz monitorować rotację i zaleganie asortymentu.
W branżach spożywczej i farmaceutycznej system pilnuje dodatkowo partii produkcyjnych i dat ważności, automatycznie egzekwując reguły FIFO oraz FEFO przy wydaniu.
Kompletacja zamówienia i wydanie
Przy realizacji zamówienia system wyznacza kolejność pobrań tak, aby skrócić dystans pokonywany przez magazyniera. Komisjonowanie odbywa się z potwierdzeniem każdego pobrania skanerem, więc pomyłka asortymentowa zostaje zablokowana, zanim towar opuści halę.
Ostatnim etapem jest wydanie z magazynu wraz z wygenerowaniem dokumentów i etykiet wysyłkowych. Stan magazynowy zmienia się w tej samej chwili, w której towar fizycznie opuszcza obiekt.
Moduły i funkcje systemu WMS
Zakres funkcjonalny systemów bywa różny, ale pewien zestaw modułów powtarza się w większości wdrożeń magazynowych.
| Moduł | Za co odpowiada | Efekt operacyjny |
|---|---|---|
| Przyjęcia | Kontrola zgodności dostawy i przydział lokalizacji | Wychwycenie różnic już przy rampie |
| Składowanie | Ewidencja miejsc paletowych i przesunięć | Pełna wiedza o rozmieszczeniu towaru |
| Kompletacja | Wyznaczanie ścieżek pobrań i kontrola zgodności | Krótszy czas realizacji, mniej pomyłek |
| Wydania | Dokumenty wydania i etykiety wysyłkowe | Sprawna obsługa załadunku |
| Inwentaryzacja | Spisy pełne i wyrywkowe | Kontrola zapasu bez przestojów |
| Raportowanie | Wskaźniki wydajności i zestawienia | Decyzje oparte na danych |
Praca na terminalach mobilnych
Operacje magazynowe wykonuje się na terminalach radiowych, a nie przy biurku. Współczesne urządzenia pracują pod kontrolą systemu Android, co skraca czas szkolenia pracownika, bo interfejs dotykowy jest dla niego znajomy. Zastosowanie systemu WMS na Androidzie upraszcza też zarządzanie flotą urządzeń i ich aktualizacjami.
Czym system WMS różni się od modułu magazynowego w ERP
To pytanie wraca przy niemal każdym projekcie wdrożeniowym. Moduł magazynowy w systemie ERP prowadzi ewidencję ilościową i wartościową na potrzeby księgowe. Odpowiada za to, ile towaru firma posiada i ile jest on wart.
System WMS działa piętro niżej, na poziomie fizycznych operacji. Interesuje go konkretne miejsce paletowe, numer nośnika, kolejność pobrań i czas wykonania zadania przez konkretnego pracownika. ERP nie prowadzi takiej szczegółowości, bo nie po to powstał.
W praktyce oba systemy nie konkurują ze sobą, lecz pracują razem. ERP przekazuje do WMS zamówienia i kartoteki towarowe, a WMS zwraca potwierdzone dokumenty przyjęć i wydań oraz aktualne stany.
Integracja systemu WMS z otoczeniem informatycznym
Wartość systemu magazynowego rośnie wraz z liczbą sprawnie działających integracji. Wymiana danych odbywa się przez interfejs API lub webservice, zwykle w trybie ciągłym.
Najczęściej spotykanym kierunkiem jest integracja z systemem SAP, ale równie dobrze system współpracuje z rozwiązaniami klasy średniej. Poza ERP magazyn wymienia dane z systemami transportowymi, platformami sprzedaży oraz systemami awizacji ruchu pojazdów.
Dobrze zaprojektowana integracja eliminuje ręczne przepisywanie danych między aplikacjami, które jest najczęstszym źródłem rozbieżności w ewidencji.
Jak przebiega wdrożenie systemu WMS
Wdrożenie nie polega na samej instalacji oprogramowania. Poprzedza je uporządkowanie magazynu, bo system odwzoruje istniejący porządek albo istniejący bałagan.
Etapy projektu wdrożeniowego
- Analiza przedwdrożeniowa - opis rzeczywistych procesów, wolumenów i wyjątków występujących w obiekcie.
- Adresacja magazynu - nadanie i oznakowanie miejsc składowania oraz stref funkcjonalnych.
- Konfiguracja systemu - odwzorowanie struktury magazynu, reguł składowania i uprawnień użytkowników.
- Integracje - połączenie z ERP i pozostałymi systemami wymieniającymi dane.
- Testy i szkolenia - przejście pełnego cyklu na danych testowych wraz z obsadą magazynu.
- Uruchomienie produkcyjne - start pracy na żywych danych ze wsparciem zespołu wdrożeniowego.
Czas trwania projektu zależy od skali obiektu i liczby integracji. Uruchomienie podstawowych modułów zajmuje zwykle od kilku do kilkunastu tygodni, a pełny zakres z automatyką i wymianą danych z wieloma systemami może wydłużyć harmonogram do kilku miesięcy.
Korzyści z wdrożenia systemu WMS
Efekty wdrożenia widać w trzech obszarach: dokładności danych, wydajności pracy i jakości obsługi klienta.
- Wiarygodne stany magazynowe - ewidencja powstaje w chwili wykonania operacji, a nie po zmianie.
- Mniej pomyłek w wysyłkach - kontrola skanerem blokuje pobranie niewłaściwego towaru lub ilości.
- Krótszy czas kompletacji - system wyznacza kolejność pobrań i ogranicza puste przebiegi.
- Szybsze wdrożenie nowego pracownika - terminal prowadzi go krok po kroku przez zadanie.
- Pełna historia operacji - każdą jednostkę da się prześledzić wstecz, co ułatwia reklamacje i audyty.
- Lepsze wykorzystanie przestrzeni - reguły składowania porządkują rozmieszczenie asortymentu.
Warto zaznaczyć, że system nie naprawia procesów sam z siebie. Porządkuje i egzekwuje te zasady, które firma świadomie zdefiniowała na etapie analizy.
Najczęściej zadawane pytania o system WMS
Poniżej odpowiedzi na pytania, które najczęściej pojawiają się przy pierwszym kontakcie z tematem systemów magazynowych.
Tak - moduły można wdrażać etapami, zaczynając od przyjęć, składowania i wydań. Próg opłacalności wyznacza nie tyle metraż, co liczba operacji i asortymentów. Magazyn o niewielkiej powierzchni, ale dużej rotacji i wielu indeksach, skorzysta na wdrożeniu bardziej niż duża hala z kilkoma paletami dziennie.
Nie jest to warunek konieczny. System może pracować na serwerze firmowym albo w modelu chmurowym, dostępnym przez Internet. Wybór zależy od polityki bezpieczeństwa firmy i od tego, czy przedsiębiorstwo dysponuje własnym zapleczem informatycznym.
Podstawą jest prawidłowo zaprojektowana sieć bezprzewodowa pokrywająca całą powierzchnię składową, łącznie z korytarzami między wysokimi regałami. Przy krótkich zanikach sygnału terminale kolejkują operacje i przesyłają je po odzyskaniu połączenia, dzięki czemu praca nie zostaje przerwana.
Nie. Prace przygotowawcze, w tym adresację i oznakowanie miejsc składowania, prowadzi się równolegle z bieżącą działalnością. Zatrzymania wymaga zwykle jedynie inwentaryzacja otwarcia, wykonywana bezpośrednio przed startem produkcyjnym.
Nie zastępuje. Oba rozwiązania odpowiadają za inne warstwy działalności - ERP za ewidencję księgową i handlową, WMS za fizyczne operacje w magazynie. Standardem jest ich integracja, w której systemy wymieniają się zamówieniami, kartotekami i potwierdzonymi dokumentami.
Glosariusz pojęć związanych z systemem WMS
- WMS
- Warehouse Management System - system zarządzania magazynem, nadzorujący operacje i lokalizacje towaru.
- Jednostka logistyczna
- Nośnik, najczęściej paleta, traktowany przez system jako jeden obiekt o własnym numerze identyfikacyjnym.
- Adresacja magazynu
- Nadanie każdemu miejscu składowania unikalnego adresu złożonego ze strefy, rzędu, poziomu i miejsca.
- FIFO
- First In, First Out - reguła wydawania w pierwszej kolejności towaru przyjętego najwcześniej.
- FEFO
- First Expired, First Out - reguła wydawania według najkrótszej daty przydatności, niezależnie od daty przyjęcia.
- Kompletacja
- Zbieranie pozycji z różnych lokalizacji w celu przygotowania konkretnego zamówienia do wysyłki.
- Inwentaryzacja ciągła
- Weryfikacja zapasu prowadzona partiami w trakcie normalnej pracy, bez zatrzymywania magazynu.
- Cross-docking
- Przeładunek towaru bezpośrednio z przyjęcia na wysyłkę, z pominięciem etapu składowania.