Zlecenie wydania przechodzi w WMS przez kilka stanów, zanim paleta opuści regał. Kompletacja jest etapem, w którym plan z dokumentu zamienia się w ruch towaru i zapis w bazie. Poniżej opisano ten przebieg od zlecenia ZWZ po zamknięty dokument WZ, z podziałem na kompletację jednostopniową i dwustopniową.
Spis treści
- Od zlecenia ZWZ do dokumentu WZ
- Kompletacja jednostopniowa i dwustopniowa
- Dostępność towaru przed uruchomieniem kompletacji
- Trasa i potwierdzanie pobrań
- Partie, daty ważności i braki w lokalizacji
- Statusy zleceń i podgląd realizacji
- Po kompletacji: pakowanie, etykieta i wydanie
- Wskaźniki dokładności kompletacji
- Pytania i odpowiedzi o kompletację zleceń
- Glosariusz pojęć związanych z kompletacją zleceń
Od zlecenia ZWZ do dokumentu WZ
Zlecenie wydania ZWZ jest dokumentem planistycznym. Nagłówek wskazuje kontrahenta i termin realizacji, a dodatkowe pola opisują odbiorcę i przewoźnika. Numer awizo wiąże zlecenie z umówionym podjazdem, a osobny znacznik oznacza wysoki priorytet. Sekcja pozycji przechowuje asortyment i ilość, a uwagi dopisuje się osobnym polem.
Dokument WZ powstaje przy fizycznej kompletacji. Po wybraniu zlecenia system proponuje towary z ZWZ do pobrania, a każda linia WZ otrzymuje kod lokalizacji, z której operator zdejmuje towar. Stan lokalizacji zmniejsza dopiero potwierdzone pobranie, a nie samo zlecenie.
| Dokument | Rola w kompletacji | Kiedy go używać |
|---|---|---|
| ZWZ | plan wydania z terminem i priorytetem | zamówienie z ERP albo wpis ręczny planisty |
| WZ | zapis wydania z lokalizacjami pobrania | realizacja na podstawie zlecenia ZWZ |
| WZB | wydanie bezpośrednie bez wcześniejszego zlecenia | pilne wydanie, którego nikt nie zaplanował |
| MIX | paleta wieloasortymentowa na wysyłkę | kilka indeksów na jednej palecie w jednej operacji |
Reguła: planista oznacza znacznikiem wysokiego priorytetu tylko te zlecenia, które mają ustalony termin odjazdu. Gdy priorytet mają wszystkie, przestaje on cokolwiek rozstrzygać, a kolejka wraca do kolejności terminów.
Kompletacja jednostopniowa i dwustopniowa
Przy kompletacji jednostopniowej jeden operator zbiera całe zlecenie i oddaje towar gotowy do pakowania. Odpowiedzialność za każde zamówienie jest wtedy jednoznaczna. Wada ujawnia się przy wielu zleceniach z tymi samymi indeksami, bo ta sama lokalizacja bywa odwiedzana kilkadziesiąt razy w ciągu zmiany. Metody wspomagania pobrania opisuje strona o komisjonowaniu w WMS.
Kompletacja dwustopniowa zbiera pobrania ze wszystkich zleceń wsadu w jedną sumę. W pierwszym stopniu operator zdejmuje z regału łączną ilość każdego indeksu i zwozi ją do strefy pakowania. W drugim stopniu towar trafia na poszczególne zlecenia. Metoda ma sens, gdy zamówienia mają wspólne pozycje, a regały są wysokie i każde pobranie wymaga wózka.
| Cecha | Jednostopniowa | Dwustopniowa |
|---|---|---|
| Wizyty w lokalizacji | jedna na każde zlecenie z danym indeksem | jedna na cały wsad |
| Praca w strefie pakowania | pakowanie gotowego zlecenia | najpierw rozdział sumy na zlecenia |
| Ryzyko pomyłki | niskie, towar od razu ma adresata | wyższe, bo dochodzi rozdział |
| Dobór metody | zamówienia różnorodne, mały wolumen | zamówienia podobne, duży wolumen |
| Kontrola skanem | przy pobraniu | przy pobraniu i przy rozdziale |
Agregacja pobrań w zapytaniu T-SQL
Suma pobrań dla wsadu wymaga jednego zapytania z grupowaniem. Przykład jest ilustracyjny i nie pokazuje kodu produktu. Zapytanie sumuje linie zleceń przypisanych do wsadu i porządkuje wynik według kolejności lokalizacji w alejce.
SELECT l.Alejka, l.Regal, l.Poziom, p.IndeksId,
SUM(p.Ilosc) AS DoPobrania,
COUNT(DISTINCT p.ZlecenieId) AS LiczbaZlecen
FROM dbo.PozycjePobrania AS p
JOIN dbo.Lokalizacje AS l ON l.LokalizacjaId = p.LokalizacjaId
WHERE p.WsadId = @WsadId
GROUP BY l.Alejka, l.Regal, l.Poziom, p.IndeksId
ORDER BY l.Alejka, l.Regal, l.Poziom;
Kolumna LiczbaZlecen wskazuje, ile zleceń trzeba będzie rozdzielić z jednej sumy w strefie pakowania. Indeks na kolumnie WsadId skraca odczyt linii wsadu. Składnię i opcje indeksów opisuje dokumentacja CREATE INDEX w SQL Server.
- Okno zbierania. Zamówienia wpadają do wsadu do wyznaczonej godziny odcięcia, po niej powstaje następny wsad.
- Wielkość wsadu. Zbyt duży wsad wydłuża czas oczekiwania zleceń na rozdział, zbyt mały nie daje oszczędności w pobraniach.
- Kryterium łączenia. Wsad tworzą zlecenia o wspólnych indeksach albo o tym samym przewoźniku.
- Strefa rozdziału. Stanowisko pakowania musi pomieścić jednocześnie wszystkie palety i pojemniki wsadu.
Rozdział sumy w strefie pakowania
Drugi stopień wymaga pewnego porządku na stanowisku. Każde zlecenie wsadu dostaje własne miejsce, na przykład pojemnik albo pole na podłodze, a operator skanuje indeks i odkłada sztuki zgodnie z wyliczonym podziałem. Po zeskanowaniu ostatniej sztuki zlecenie zmienia status na skompletowane. Jeśli suma pobrań nie zgadza się z podziałem, widać to przy pierwszym zleceniu, a nie dopiero u odbiorcy.
Dostępność towaru przed uruchomieniem kompletacji
System sprawdza dostępność, zanim zlecenie trafi do realizacji. Porównuje ilość z ZWZ ze stanem lokalizacji dostępnych do pobrania. Lokalizacje zablokowane albo w trakcie przesunięcia nie zawyżają wyniku. Zlecenie z brakiem jest widoczne od razu, a nie dopiero przy regale.
Rezerwacja ilości chroni przed sprzedażą tego samego towaru dwa razy. Dwa zlecenia, które w tej samej minucie sięgają po ostatnie dwie palety indeksu, nie mogą obie dostać tej samej lokalizacji. Dlatego sprawdzenie i zarezerwowanie ilości zapisuje się w jednej operacji bazy danych, a nie w dwóch osobnych krokach.
| Sytuacja przy zleceniu | Co widzi planista | Typowa decyzja |
|---|---|---|
| Pełna ilość w lokalizacjach pobrania | zlecenie gotowe do kompletacji | przekazanie do realizacji |
| Część ilości w lokalizacji zablokowanej | niedobór wskazany przy pozycji | odblokowanie albo wydanie częściowe |
| Towar dopiero w drodze na przyjęcie | brak stanu, jest zlecenie przyjęcia | przesunięcie terminu realizacji |
| Ilość na innej palecie MIX | stan rozbity na kilka nośników | zebranie z kilku lokalizacji |
Trasa i potwierdzanie pobrań
Linie dokumentu układają się w kolejności lokalizacji, więc operator przechodzi alejkę jeden raz. Kolejność wynika z układu magazynu zapisanego w kartotece lokalizacji, a nie z kolejności pozycji w zamówieniu. Konstrukcję samej listy opisuje strona o picking list.
Pobranie potwierdza skan kodu lokalizacji i kodu towaru na terminalu z Androidem. Niezgodność blokuje operację, zanim towar trafi do strefy pakowania. Zasady odczytu opisuje strona o weryfikacji etykiet w czasie rzeczywistym, a aplikację na terminal strona o WMS na Androidzie.

Partie, daty ważności i braki w lokalizacji
Przy towarach z terminem przydatności system wskazuje lokalizację zgodnie z zasadą FEFO, czyli najpierw wychodzi partia o najkrótszym terminie. Każde pobranie zapisuje numer partii przy linii WZ. Ewidencję opisuje strona o partiach produkcyjnych i datach ważności.
Gdy w lokalizacji brakuje towaru, operator zgłasza rozbieżność zamiast pobierać z sąsiedniego miejsca. Obsługę ilości niepełnej ustala się przy wdrożeniu procesu: zlecenie może czekać na uzupełnienie albo wyjść z ilością częściową. Braki mają często źródło w przyjęciu, które opisuje strona o przyjęciu do magazynu.
Reguła: brak w lokalizacji nie uzasadnia pobrania z innego miejsca bez zapisu. Takie pobranie rozjeżdża stan lokalizacji i wraca przy najbliższej inwentaryzacji jako rozbieżność.
Statusy zleceń i podgląd realizacji
Status dokumentu zmienia się od oczekującego na kompletację do skompletowanego, a potem do wydanego i zamkniętego. Operator otwiera szczegóły i widzi, które pozycje są już zebrane. Kierownik zmiany ocenia na tej podstawie, czy zlecenia z najwcześniejszym terminem zdążą przed odjazdem, co opisuje planowanie wysyłek z magazynu.

Zamówienia sprzedaży z systemu ERP trafiają do WMS jako zlecenia wydań, a po skompletowaniu informacja zwrotna aktualizuje stan i pozwala wystawić fakturę. Zasady wymiany danych opisuje strona o integracji z SAP, a dokumenty, które z niej wynikają, strona o dokumentach magazynowych. Zamknięcie zlecenia kończy się wydaniem opisanym w artykule o wydaniu z magazynu.
Po kompletacji: pakowanie, etykieta i wydanie
Skompletowany towar trafia do strefy pakowania razem z dokumentem WZ. Tam następuje kontrola ilości i ważenie, a potem naklejenie etykiety wysyłkowej. Etykietę drukuje się z danych zlecenia, więc nikt nie przepisuje adresu odbiorcy, a numer listu przewozowego zostaje zapisany przy dokumencie. Obsługę przewoźników opisuje strona o firmach kurierskich.
Etykiety paletowe mają własny układ i własną numerację jednostek logistycznych. Budowę takiej etykiety opisuje materiał GS1 Polska o etykiecie logistycznej GS1.
Wskaźniki dokładności kompletacji
Dokładność kompletacji da się policzyć z zapisów terminala, bo każde pobranie ma czas i operatora, a lokalizacja wynika z linii WZ. Cztery wskaźniki wystarczą, żeby ocenić zmianę organizacji bez ręcznego liczenia.
- Linie na godzinę. Liczba potwierdzonych pobrań przypadająca na operatora, liczona osobno dla kompletacji jedno- i dwustopniowej.
- Odsetek odrzuconych skanów. Udział odczytów zablokowanych z powodu niezgodnej lokalizacji albo indeksu.
- Zlecenia z brakiem. Odsetek zleceń, które wyszły z ilością częściową albo czekały na uzupełnienie.
- Czas od ZWZ do statusu skompletowany. Rzeczywisty czas realizacji porównany z terminem z nagłówka zlecenia.

Wskaźniki liczy się dla tego samego dnia tygodnia, bo poniedziałkowy wolumen zamówień różni się od piątkowego. Porównanie wartości sprzed zmiany i po niej ma sens dopiero po kilku tygodniach, gdy asortyment ma wahania sezonowe.
Pytania i odpowiedzi o kompletację zleceń
ZWZ jest dokumentem planistycznym z terminem realizacji, przewoźnikiem i znacznikiem priorytetu. WZ powstaje przy fizycznej kompletacji, zawiera lokalizacje pobrania i zapisuje wydanie towaru. Stan lokalizacji zmniejsza potwierdzone pobranie.
Gdy wiele zleceń zawiera te same indeksy, a regały są wysokie i każde pobranie wymaga wózka. Jedna suma pobrań zastępuje wiele wizyt w tej samej lokalizacji. Koszt metody to dodatkowy rozdział towaru w strefie pakowania.
Operator zgłasza rozbieżność zamiast pobierać z innego miejsca bez zapisu. Dalszy tryb, czyli oczekiwanie na uzupełnienie albo wydanie ilości częściowej, ustala się przy wdrożeniu procesu. Rozbieżność trafia do analizy przyjęć i inwentaryzacji.
Tak, służy do tego dokument MIX, czyli paleta wieloasortymentowa. Formularz zawiera asortyment, lokalizację pobrania i ilość każdej pozycji, a całość zapisuje się jako jedna operacja magazynowa.
Nagłówek ZWZ ma pole terminu realizacji i znacznik wysokiego priorytetu. Znacznik ma sens tylko przy zleceniach z ustalonym odjazdem, bo przy zbyt wielu pilnych zleceniach kolejność znów zależy od terminów.
Glosariusz pojęć związanych z kompletacją zleceń
- Kompletacja
- Zbieranie towaru z lokalizacji zgodnie z pozycjami zlecenia i przygotowanie go do pakowania i wysyłki.
- ZWZ
- Zlecenie wydania z magazynu, dokument planistyczny z kontrahentem, terminem realizacji i pozycjami do wydania.
- WZ
- Wydanie zewnętrzne, dokument zapisujący fizyczne wydanie towaru wraz z lokalizacjami, z których go pobrano.
- WZB
- Wydanie zewnętrzne bezpośrednie, czyli dokument wydania wystawiony bez wcześniejszego zlecenia ZWZ.
- Paleta MIX
- Paleta wieloasortymentowa, na której w jednej operacji magazynowej zbiera się kilka różnych towarów.
- Wsad
- Grupa zleceń kompletowanych razem, dla której pobrania sumuje się w jedną ilość na indeks i lokalizację.
- Kompletacja dwustopniowa
- Metoda, w której towar najpierw pobiera się zbiorczo ze wszystkich zleceń wsadu, a potem rozdziela na zlecenia w strefie pakowania.
- FEFO
- Zasada wydawania najpierw partii o najkrótszym terminie przydatności, niezależnie od kolejności przyjęcia.