Arkusz kalkulacyjny wystarcza, dopóki w magazynie pracuje jedna osoba, która pamięta, gdzie co leży. Gdy zmiana liczy kilkunastu operatorów, a towar ma partie i terminy, ewidencja zaczyna się rozjeżdżać. Wtedy pojawia się pytanie, jaki program do zarządzania magazynem wybrać i czego od niego wymagać.

Z czego składa się program klasy WMS

Program klasy WMS jest zestawem, a nie samym plikiem instalacyjnym. Obejmuje oprogramowanie z urządzeniami mobilnymi oraz usługi wdrożeniowe z serwisem. Pominięcie któregokolwiek z elementów kończy się systemem, który formalnie działa, ale nie obsługuje hali.

ElementCo obejmujeTypowy problem, gdy go zabraknie
Oprogramowanieewidencja, lokalizacje, dokumenty, raportystany liczone poza systemem
Urządzeniaterminale z czytnikami kodów, komputery pokładowedane wpisywane po zmianie, z opóźnieniem
Usługi wdrożenioweanaliza procesów, konfiguracja, szkolenieprogram niedopasowany do pracy hali
Serwisaktualizacje, wsparcie, zmiany parametrówbłędy czekają na poprawkę tygodniami

Usługi wdrożeniowe mają własny przebieg. Pominięcie któregokolwiek etapu ujawnia się dopiero na hali, gdy poprawka jest droższa niż przygotowanie.

Serwis wpływa na ryzyko bardziej, niż wynika z oferty. Aktualizacje chronią dane przed nowymi zagrożeniami, a zmiana parametrów po zmianie asortymentu wymaga szybkiej reakcji dostawcy. Zakres wsparcia technicznego i czas reakcji zapisuje się w umowie, a nie w prezentacji.

Do zarządzania ruchem produktów służy ewidencja lokalizacji i dokumentów, a do optymalizacji przestrzeni algorytmy przydziału miejsc. Ogólny opis rozwiązania jest na stronie o oprogramowaniu do zarządzania magazynem.

Pytania do dostawcy przed zakupem programu

Dobry program sprawdza się na danych firmy, a nie na prezentacji. Przed zakupem uruchamia się demo z własnym asortymentem i typowym zleceniem. Wtedy widać, czy system radzi sobie z partiami i jednostkami miary stosowanymi w magazynie.

Drugim pytaniem jest sprzęt. Program, który wymaga terminali innej klasy niż te, które firma już ma, zwiększa koszt wdrożenia ponad cenę licencji. Trzecim jest skalowanie: liczba użytkowników i lokalizacji rośnie, a system powinien rosnąć razem z nią bez przebudowy bazy.

Ostatnie pytanie dotyczy integracji. Dostawca powinien wskazać, które dokumenty program wymienia z systemem ERP i w jakim trybie. Odpowiedź ogólna typu „integrujemy się z każdym” nie jest odpowiedzią, bo każdy system księgowy ma własne ograniczenia.

Arkusz, program bezpłatny i system WMS

Różnice między trzema podejściami najlepiej widać na konkretnych funkcjach. Arkusz nie zna lokalizacji ani partii, program bezpłatny zwykle ewidencjonuje ilości, a system WMS śledzi także miejsce i partię towaru. Dla małego magazynu o prostej strukturze wersja uproszczona bywa wystarczająca. Dla magazynu o wielu lokalizacjach nie wystarcza.

FunkcjaArkuszProgram bezpłatnySystem WMS
Ewidencja ilościtak, ręcznietaktak, na bieżąco ze skanu
Lokalizacje adresoweniezwykle ograniczonetak, do gniazda w regale
Partie i terminy ważnościręczniezależnie od programutak, z regułami FIFO i FEFO
Terminale z czytnikiemnierzadkotak, z potwierdzeniem skanem
Integracja z ERPimport plikówograniczonawymiana dokumentów

Reguła: cena licencji nie jest kosztem programu. Realny koszt obejmuje czas operatorów oraz zapas zamrożony przez złą rotację, a te pozycje bywają większe niż opłata za oprogramowanie.

Tę różnicę pokazuje kalkulacja zysku netto. Od ceny sprzedaży odejmuje się pełne koszty operacyjne, a nie tylko cenę zakupu, więc widać, ile kosztuje obsługa towaru w magazynie.

Efektywna kalkulacja zysku w logistyce - Studio WMS.net
Porównanie uproszczonego zysku z realnym zyskiem netto po kosztach operacyjnych

Identyfikacja jednostek ładunkowych przez SSCC

Program magazynowy musi jednoznacznie rozpoznawać paletę. W logistyce służy do tego numer SSCC, czyli osiemnastocyfrowy numer jednostki logistycznej zapisany w kodzie GS1-128 pod identyfikatorem aplikacji 00. Skan etykiety wystarcza, by system wiedział, która paleta wjechała na rampę i co na niej leży.

Ostatnia cyfra numeru jest cyfrą kontrolną, którą oblicza się z pozostałych siedemnastu. Terminal może więc odrzucić błędny odczyt, zanim zapisze go w ewidencji. Poniższa funkcja T-SQL jest ilustracyjna i nie pokazuje kodu produktu. Mnoży cyfry naprzemiennie przez 3 i 1, zaczynając od prawej strony, i zwraca dopełnienie sumy do pełnych dziesiątek.

CREATE FUNCTION dbo.CyfraKontrolnaSscc (@Pierwsze17 char(17))
RETURNS tinyint
AS
BEGIN
    DECLARE @i int = 1, @suma int = 0;
    WHILE @i <= 17
    BEGIN
        SET @suma += CAST(SUBSTRING(@Pierwsze17, @i, 1) AS int)
                     * CASE WHEN @i % 2 = 1 THEN 3 ELSE 1 END;
        SET @i += 1;
    END;
    RETURN (10 - @suma % 10) % 10;
END;

Dla numeru, w którym siedemnaście pierwszych cyfr to 15703538141037517, funkcja zwraca 7. Zasady budowy numeru SSCC opisuje strona GS1 Polska o SSCC. Zrzut z ewidencji palet w sekcji Magazyn pokazuje numery SSCC razem z lokalizacją i statusem.

Studio WMS.net - sekcja Magazyn, ewidencja palet z numerami SSCC, lokalizacją i statusem
Ewidencja palet w Studio WMS.net - lista jednostek logistycznych z numerem SSCC i lokalizacją

Etykieta na palecie zawiera nie tylko numer SSCC. Może nosić także identyfikatory towaru i partii, a jej budowę opisuje opracowanie GS1 Polska o etykiecie logistycznej. Program rozpoznaje pola po identyfikatorach i zapisuje je w odpowiednich kolumnach, więc nikt nie przepisuje daty z etykiety ręcznie.

Integracja z ERP i przepływ dokumentów

Program magazynowy nie zastępuje systemu księgowego. Wymienia z nim dokumenty magazynowe i kartoteki, więc te same informacje nie są wpisywane dwa razy. Studio WMS.net integruje się z SAP przez interfejsy BAPI i SAP Connector, a z programami handlowymi, takimi jak WAPRO, również.

Wymianę można prowadzić na dwa sposoby. W trybie synchronicznym program czeka na odpowiedź ERP, co daje natychmiastowy wynik, ale uzależnia halę od dostępności drugiego systemu. W trybie asynchronicznym dokument trafia do kolejki i jest przekazywany niezależnie, więc magazyn pracuje nawet wtedy, gdy ERP jest chwilowo niedostępny.

Kolejność dokumentów jest ustalona. Zlecenie przyjęcia kończy się dokumentem PZ po fizycznym przyjęciu, a zlecenie wydania dokumentem WZ po załadunku. Do ERP trafiają dokumenty już zatwierdzone w magazynie, więc system księgowy nie dostaje operacji, które można jeszcze cofnąć. Pełny obieg opisuje strona o dokumentach magazynowych.

Tryb wymianyZaletaRyzyko
Synchronicznynatychmiastowy wynik, prosta diagnostykahala czeka na dostępność ERP
Asynchroniczny przez kolejkęmagazyn pracuje przy niedostępnym ERPopóźnienie między magazynem a księgami

Szczegóły łączenia opisują strony o integracji WMS z SAP i o WAPRO i magazynie wysokiego składowania.

Terminale Android i ocena pracy zmian

Operator pracuje z terminalem wyposażonym w czytnik kodów kreskowych. Urządzenia odporne na pył i niskie temperatury ograniczają awarie, a aplikacja na Androida prowadzi operatora przez kolejne zadania. Na wózkach montuje się komputery pokładowe, na przykład Zebrę VC8300, a skanery ręczne zostają przy kompletacji.

Program rejestruje każdą operację magazyniera, więc kierownik widzi czas kompletacji i przestoje. Dane te pomagają planować obsadę i oceniać zmianę na podstawie faktów. Aplikację opisuje strona o WMS na Androida.

Menu terminala zależy od roli użytkownika. Magazynier widzi tylko te pozycje, które potrzebuje do bieżącego zlecenia, a pomyłka w wyborze funkcji kończy się komunikatem, nie zapisem. Podział uprawnień opisuje strona o rolach i użytkownikach WMS.

Reguła: operacja bez skanu nie trafia do ewidencji. Terminal wymusza potwierdzenie każdej czynności etykietą, dlatego stan w systemie zgadza się z tym, co leży na regale, a rozbieżność wskazuje konkretny błąd.

Inwentaryzacja ciągła i dostęp przez przeglądarkę

Inwentaryzacja ciągła nie wymaga zatrzymania obiektu. Operatorzy weryfikują stany w wybranych lokalizacjach w trakcie codziennych operacji, skanując kod towaru i miejsca. Niezgodność jest widoczna w systemie od razu, a raport różnic wskazuje lokalizacje do ponownego liczenia. Roczny spis z natury traci wtedy rangę kontroli i zostaje formalnym zamknięciem.

Program działa w przeglądarce, bez instalacji na każdym komputerze. Użytkownik wchodzi do systemu z dowolnego urządzenia z dostępem do Internetu, a administrator aktualizuje jedną kopię. Model opisuje strona o programie magazynowym online, a zasady kierowania obiektem strona o zarządzaniu magazynem wysokiego składowania.

Pytania i odpowiedzi o program do zarządzania magazynem

Wystarcza, gdy magazyn ma prostą strukturę i nie wymaga lokalizacji, partii ani terminali z czytnikiem. Przy większej liczbie gniazd, partiach z terminem ważności i kilku operatorach ograniczenia funkcji zaczynają kosztować więcej niż licencja.

Wymienia dokumenty PZ i WZ oraz kartoteki, w trybie synchronicznym albo przez kolejkę. Z SAP łączy się przez interfejsy BAPI i SAP Connector, a z programami handlowymi, na przykład WAPRO, także.

Identyfikuje paletę jako jednostkę logistyczną. Skan etykiety daje systemowi numer, z którego wynika, jaki towar leży na palecie i gdzie ją odłożono.

Pozwala liczyć wybrane lokalizacje w trakcie pracy hali i od razu raportuje niezgodności. Spis z natury przestaje wymagać zatrzymania magazynu.

Terminale z Androidem i wbudowanym czytnikiem kodów kreskowych, a na wózkach komputery pokładowe. Zalecane są urządzenia odporne na pył i niską temperaturę, bo pracują w hali.

Glosariusz pojęć związanych z programem magazynowym

Program klasy WMS
Zestaw obejmujący oprogramowanie, urządzenia, usługi wdrożeniowe i serwis, służący do zarządzania ruchem produktów i przestrzenią magazynową.
SSCC
Osiemnastocyfrowy numer jednostki logistycznej, zapisywany w kodzie GS1-128 pod identyfikatorem aplikacji 00.
GS1-128
Standard kodu kreskowego, który zapisuje dane w polach oznaczonych identyfikatorami aplikacji.
Cyfra kontrolna
Ostatnia cyfra numeru, obliczana z pozostałych cyfr, która pozwala wykryć błąd odczytu.
Wymiana synchroniczna
Komunikacja, w której nadawca czeka na odpowiedź odbiorcy przed wykonaniem kolejnego kroku.
Wymiana asynchroniczna
Komunikacja przez kolejkę, w której nadawca nie czeka na odpowiedź odbiorcy.
Inwentaryzacja ciągła
Liczenie wybranych lokalizacji w trakcie codziennej pracy, bez zatrzymywania magazynu.
Komputer pokładowy
Terminal zamontowany na wózku widłowym, służący operatorowi do potwierdzania zadań.

Warto przeczytać